Charisma

Geluk mo’j onderweg zeuken

neet an’t ende van de weg

want daor is’t wal afelopene.

Wat is dat eigenlijk Charisma. Ik wet d’r gin woord veur in’t plat. Misschien

gewoon fijne leu? waor a’j altied van op an kunt;“t Hef te maken meteen zogenaamde X-factor. Dat is iets wa’j zelf oetstraalt. I’j kunt beschouwen als persoonlijke aantrekkingskracht. Iemand dee zo’n starkeen persoonlijke aantrekkings kracht hef kan een massa leu in bewaeging kriegen. Kiek maor naor een bekenden muzikant, of voetballer of zanger oet de buurte. Iederene wil wat van dee leu, als ze op straote loopt. Dan zegt de leu hier in Wenters;Oh,daor he’j den of den ok lopen .Ze kiekt ze onbewust nao of an. Hier laot wi’j dee leu altied met ruste. Gef ze de ruumte en respecteer de bekenden Achterhooker. Wi’j spraekt ze neet an of i’j mot ze persoonlijk kennen. Maor d’r bunt ok gewone leu dee zo’n oetstraling hebt ,waor a’j onbewust van onder de indruk bunt. Waor bu’j dan eigenlijk van onder de indruk? waor schuult dat no in oet dat charisma, dee antrekkingskracht?‘t Völt op dat ze langzamer loopt, ze loopt rechtop en ze hebt meestal wat dèpére stemme. Maor ze bunt veural zichzelf. Ze trekt zichzelf niks an van wat een ander dech of dut . Ze doot zich neet veur alsof ze iemand anders bunt. Ze bunt gelukkig met zichzelf en de leu um zich hen. Dat straalt ze gewoon oet. Dat ku’j zeen,an alles. Ze bunt zelf verzekerd. Niemand voldut aan alle eisen. Um zelfcharismatisch te wezzen hoof i’j echt neet an alle eisen te voldaone,heur. A’j maor een betje sympathiek bunt he’j al zo’n oetstraling. Dizze personen maakt nooit gin nare opmarkingen naor andere leu. Ze kunt good lusteren naor anderen dee hun verhaal vertelt. Ok in’t plat Dan stelt ze zich bedeesd op en lusterd zonder te onderbraeken. Ok nemt ze gin afwerende holding an. Ze buugt zich vaak een betje veuroffer,dan kunt ze alles baeter verstaon. Ze wiebelt neet met de bene of klopt ok neet met de vingers op de taofele. Ze laot een ieder zien verhaal doon zonder dat ze dizze leu ok maor argens met stoort, behalve met ’t lusteren. Ze zölt ’t neet altied ens wezzen met wat d’r verteld wordt, maor den indruk geft ze iemand neet. Gef ze ’t geveul dat ze gin hekel an iemand hebt of kriegt. A’j dat allemaole kunt he’j zelf zon’ne X-factor. Ik zal wat tips opschrieven zo da’j zelf kunt warken aan owzelf,zodat de leu ow ok aardig vind en d’r neet slecht offer ow epraot word.

1^e   wark an ow stemme, net zo lange tot den een octave laeger is.

      A’j zelf praot wissel dan van tempo en ho hard a’j praot. Dan schrikt de leu neet af.

      Las wat pauzes in tussen de woorden,maak de zinnen neet te lange. Schreeuw nooit.

2^e  loop altied recht op. Met de borstkaste veuroet. Nooit met de kop in de wind.

      Dat zeet de leu als ;mo’j den zeen!

3^e   Zorg da’j ruste en kalmte oetstraalt,dan kri’j dat terugge.

4^e   Luster als iemand ow wat verteld. Probeer neet af te dwalen naor een ander gesprek

      En nem nooit ’t gesprek offer. Veur da’j wet praot i’j heel argens anders offer, he’j’t                           

      gesprek negatief ovver enomene. Dan dech dee persoon,wat is dat no?’t geet argens              

     anders offer in ene kere !Dat wil ik neet!

5^e  Gaon nargens vol teggen in! Praot eerst een endje met en zeg dan langzaam ow menig                              

      a’j denkt dat neudig is. Maor respecteer de mening van de ander!’t Is zienen mening.

       Wind ow d’r neet offer op, dat veranderd niks, is allene slecht veur ow harte!

6^e   Behandel leu nooit zoals i’j zelf behandeld wilt worden. Behandel leu zoals ze     

       behandeld wilt worden! Wat a’j wilt dat ow neet geschied do dat ok een ander niet.

       Toon respect en i’j kriegt ’t weerumme.

Gedachten good

An’t ende van ieders laeven

is d’r meestal maor èène vraoge

veuralsnog onbeantwoord eblevvene.

Wat was de raedenen van ow bestaon?

I’j hebt ezene, i’j hebt eveuld, i’j heb eheurd

I’j hebt elachene, i’j hebt ehuuld ,i’j hebt ewarkt

en i’j bunt vri’j ewest. I’j bunt bli’j en bange ewest.

Gelukkig was i’j en treurig evvenens. I’j bunt geestelijk

rieke ewest. Hebbe leefde ontvangen, egovvene. I’j hebbe kunnen

juichen en emoties ehad. No he’j  ginne angst meer, allene emoties.

I’j bun oet espölt met ’t spel van’t laeven. No vraog i’j ow wal af,

Was i’j nuttig? Maakten i’j verschil oet ? He’j iets veranderd, kunt ze

zonder ow ? Is d’r een raedenen um ow te motten missen?

He’j iemand tekort edaone, benaodeelt, ovver eslagene, vergaeten

Een tookomst he’j neet meer, allene een good verleden tied.

Gedachten da’j alles wisten , maor wat völt d’r te wetten?

En als ‘n leste gedachte weg vlög , met of zonder piene

Wet i’j ’t antwoord veur ow zelf ; I’j hebt elaefd !

Daor ku’j misschien good op terugge kieken,

en met een gerüst harte hengaon.

Dan bu’j oet de tied.

Jan van der Lende

dialect van Wenterswiek