Oproop an alle Winterswiekers !!
 

Op de markt in Wenterswiek steet un mooie bronzen beeld van Knelis en Willem en ’t zwarte hundeken Mieken.

Leu hol’t beeld asteblif good in de gaten.
Afgelopen wekke bunt d’r vrömde boetenlandse leu ewest dee zeer völle belangstelling hadden veur dit mooie bronzen geetsel oet de verhalen van meister G.J. Meinen.
De brons pries is hoge en dat waerhöld misdadige leu d’r neet van um Wenters te ontdoon van zienen bronzen beelden!! Dee bronzen figuren op de markt heurt ok 100 % bi’j uns!!
Zee’j of heur i’j iets wat neet pluis is bel dan direct de politie. Maak eventueel foto’s enz.
La’w Winterswiek beschermen teggen gauwdieven !!
Samen buw stark.
Dank ow wel namens völle Winterswiekers

Bestuur Wentersplat, Winterswijk

info@wentersplat.nl

Geluks ni’j jaor en vrede op de wald, beginnend in Wenters !

Wi’j bunt alweer in 2012 an e-kommene, volgens de politie en de media bunt  d’r weinig ongeregeldheden veur e’volne met de jaorwisseling.Maor a’k toch ens luk rond laeze op internet, en in de kranten, bunt d’r toch redeluk wat dinge gebeurt,  waor ik van vinde, dat ut bedreufd  is dat ut gebeurt. In Wenters was’t raak bi’j un sportcomplex an’t Europark. Völle honderden good gemutste jongeleu wilden mekare ’t beste veur 2012 wensen. Daorbi’j heurt ’n dranksken. Alles met maote. Dat d’r ok vervelende blagen bi’jzit dee’t  veur un ander verstierd is zeer jammer! Zomaor de leu in mekare timmert! Belachelijk! As’t zo deur geet kump d’r volgend jaor gin ens zo’n feest en mot de leu maor waer ‘t centrum van Wenters in. Daor he’j winnaars, de horeca en verleezers,de leu waorat vanalles van verneeld wod en de polente ,dee mot kom’m opdraven. Wee betaald dat allemaole? Wi’j as belasting betalers en de scholieren waorat ze de beurs wilt afschaffen? Dee vervelende blagen dee de boel verzeekt mot ze oppakk’n en op straote laten lopen met un fluorescerend  jasje an waorat de plaats van delict opsteet [tuunte agressor] Ok de politie onderzeukskosten ,de cel straf enz. zelf laoten betalen. dan laot ze zoiets wal! Warkt ’t beste!!
Bromsnor zög nog getuugen, dus meld ow a’j dat nog neet e-daone hebt; A’j foto’s hebt………

In Cuijk is d’r un elf jaorig jungsken beschottene met de jaorwisseling,Ton’e op straote veurwark an’t afstaeken was.
Welken idioot geet d’r überhaupt met ne pistolle de straote op um d’r un jungsken te bescheet’n!?! At ze den grappenmaker kriegt,  mugt ze um van mi’j an de achterpeute in’n hoogst’n eeke knupp’n. Net as ze krejen bi’j de maïskoele hongen,  wet de rest van dat volk ok meteene wat ze te wachten steet, at ze van dee fratsen meent te hebb’n.

In Sint-Oederode is d’r èène neer e-stokkene, en is d’r vervolgens an ovverlaedene….. hoozo de beste wensen…..
In Amsterdam hebt ze “maor” 123 man op e’pakt veur onder andere ut kapot braek’n van andermans grei, of umdat ze ruzie hadd’n met mekare. Ut bunt d’r in miene  oog’n 123 te völle. In Den Haag hef de ME ne straote oet e-keert umdat d’r volk neet normaal kon doon. Ok daor heb ze d’r 145 man bi’j de krebbus [nakke] e’vat, en achter de spiel’n e-zat.

Wieters hadd’n ze d’r in Rotterdam ne kleine honderd man arresteert, en in Utrecht ne viftig. Deur ut hele land is d’r van alles kapot e-maakt, of beschadigd. Eerst veur 65 miljoen, hoezo recessie,  an veurwark de løcht in scheet’n, en vervolgens ok nog veur un groot bedrag kapot braek’n. Ut lik joo wal of dat volk de jaorwisseling anvat, umme ens duftug vervelend te waen.

Ut slimste vin’k nog, dat hulpverleners belaagt wordt at ze leu wilt helpen, wel  deur  onder andere veurwark gewond e-raakt bunt, of umdat ze mekare de köppe in e-slaagene hebt. Wes toch bli’j dat d’r leu bunt dee met  ni’jjaors warken wilt of mot, umme oew te könn’n helpen. Nae dan geet dat klootvolk probeer’n ut laeven van dee ambulance of brandweerleu zoer te maak’n!!!  Ik wet neet hoo jullie daor ovver denkt,  maor van mi’j part laot ze dat kleutjesvolk maor op straote liggen, dee  könt  ze dan samen met d’n papeerprutt’l van ut veurwark wal opkeer’n as straf nao de jaorwisseling.Kó’j ok neet naor’t wark enz. Waor bunt dee dan? oh ze hebt wat oet e-vraetene!

De beste wensen veur 2012, en laot wi’j as verstandige leu maor gewoon gezellig ne ni’jjaorsborrel drinken met mekaare, zonder mekaare te bescheet’n, neer te staek’n of andermans grei af te braek’n. verbaeter de wald en begin in Wenters. Succes. Sociale controle warkt t beste!

Betuur Wentersplat, jan van der Lende vz., Vervelde van de Olde Baane, Woold

Carbit skeet’n

Noo ut jaor al mooi op ut ende löp, en wi’j de kasdaage alweer achter de rugge hebt, uns te good e’daone hebt al al dat lekkere aet’n en ander versnaperingen,  begunt d’r un bepaalt slag volk in de schoppe of warkplaatse rond te palsk’n op zeuk noar dat ééne bepaalde dinge…
Precies, woar hew verlenn’n jaor toch dee carbit busse op e‘borgene?

Nao wat trek en zeukwark, ja verduld daor lig ut dinge joo, evv’n kieken of ut geheel nog skeetwaardig is, dat wil zeggen, is in dat jaor ovv’r winter’n neet den boj’em d’r oet e’rosterd, of bunt d’r un paar gaetere bi’j e’kommene op plaatsen waor ze neet wenseluk bunt.
En natuurluk neet geheel onbelangriek, is d’n dekkel d’r ok nog bi’j, of is den veurig  jaor met de leste keere skeet’n, in ut half duuster, achter op d’n nes bliev’n liggen…..
Voet- of basketball’n doot ut ok prima in plaatse van ne dekkel. Veurdeel van dee belle is, dat ze neet krom gaot wanneer ze met ne smakkert op de dan,  mögeluk bevraorn’n grond, kwask’t.
Ok mot d’r evv’n e’winkelt word’n bi’j de plaatslukke smid, want zonder carbit ku’j neet baatr’n. De dure name veur carbit is trouwens calciumcarbide, maor carbit pröt makkeluker. Ut grei kost in verholding met gewoon veurwark, neet völle, en i’j hebt d’r in miene oog’n ok völle meer sgik van.

De bussen bunt vaake olderwetse staol’n melkbussen, ni’jerwetse aluminium  melbussen zok neet anraon, dee barst meestal, nao un keer of wat duftig knapp’n, oet mekaare.
Ok butaanflessen, in de volksmond ok wal gasflessen, waor d’n kop af e’snaene is, kan ut good doon as bulderbusse.
Zelf hek onder andere jaoren e’schottene met ne afgedankt’n acetyleen flesse, wel ik had ovv’r e’nommene hadde veur un paar krat bier, van ne naober oet de buurte.
Den naober, veur ingewijden denk ik wal bekend wee dat waen mot, hef mi’j vrogger ok an ut carbit skeet’n e’brag.
As klein jungsk’n gaf hee mi’j al ins un handj’n vol grieze stintkes met naor hoes. Hier, zae d’n naober, nemt oew dizze maor met naor hoes, kriegt oew un klein leug varfpötj’n en maak un klein gaetj’n in’n boj’em, gap ne aanstaeker van ow va, doo d’r vervolgens un paar van dizze keurntjes in, spi’j d’r ne keere duftig op, trae met de klompe den dekkel d’r op, gao d’r vervolgens met één’n voot op staon en hol maor ins un vlemmek’n bi’j dat gaetk’n…… dit was de handleiding dee’k met kreege van den naober.
Maor ik mocht neet vertell’n dat ikke dat grei van um hadde e’kreggene, drukk’n den naober mi’j op ut harte!!!!…. Maor daor hoov’n mien vader echter helemaol neet lange ovv’r  nao te denken, hee wis meteene waor ik dat vandan hadde…… tja, da kri’j met zonne naober….
Ut  resultaat was in ieder geval dat den dekkel d’r met ne knapp’rt afspuit’n, en kon ik de procedure weer opni’j herhaal’n. Mooier wark kö’j oew as klein jungsk’n op olderjaorsdag neet bedenk’n!
Wal oppassen veur de vuuste, want zönne dekkel geet neet an de kante veur un paar kinder knuuskes.

In de jaoren daornao word’n de bussen luk groter, en word’n d’n knappert ok steeds groter. In’t begin samen met mien breur  en later met un paar kamereu d’r bi’j, knapp’n wi’j oldjaorsdag oet.
K’wedde nog wal dat d’r ton nog neet zo volle e’schottene word’n as de leste jaor’n.
Wi’j waar’n op d’n Lammerhof in’t Woold samen met ne anderen naober de enigsten, in de wiete ko’j de ééne kante op, richting  d’n Blekkinkhof in Miste ok carbitskeet’rs heurn. De andere kante op, meer richting scholtenhoes Raort, knapp’n ut elk jaor uk duftig. Maor wieters waar’n d’r neet völle leu op oltjaorsdag an’t knapp’n.
Dizzer daage is ut carbit skeet’n weer helemaol terugge, op verschillende staen rond Wenters wordt d’r duftig e’schottene.

Ut onwieze knapp’n van de bussen is natuurluk prachtig, maor ut breg ok ut volk bi’j mekaare.
De jongs met de carbitbuss’n knap’t wat ze könt, en d’r is vaake ne hoop volk kiek’n naor ut schouwspel.
Onder ut genot van onder andere, un pulleken bier, foezel,  soep,  kippepeute, of un endekk’n worste, wordt  geneugeluk met mekaare,  oldjaorsdag belaeft.
Vaake staet d’r ok nog  wal ne veurtonne of zo wat te kwalsk’n umme de butte luk warm te holl’n.
Dee veurtonne is ok makkeluk umme de boon’nstaake met ne plodd’n an te staeken, dit weer umme de carbit bussen te kunn’n ontstaeken.
Dat onstaeken  kan ok prima met bougies, wel an un weideapparaat e’knupt bunt umme te könn’n vonken.
Ander’n hebt un ölt brommerblok bi’j zich, wee ze, at de tied d’r veur is, duftig langs de pense schöpt um de bougie te laoten vonken.
Resultaat is ut zelde, teminstens a’j de verholding met ut gas maor good hebt.
Bu’j te snel met anstaek’n gebeurt d’r niks, of zo good as niks, wacht i’j te lange gef ut vaake ne dovv’n klap, en kwalsket de busse zwart’n rook en dat was’t dan, en ku’j weer ni’js beginn’n.

Ut gas dat oet ut carbit kump heet acetyleen, en kump vri’j at ut nat wordt.
Eerder in de industrie en op de ambachtskoole worden daor gewoon met e’last, automatisch word’n d’r water op ut bedde van carbit e’druppelt, ut gas dat vri’j kwam word’n op e’vongene, en kon gebroekt word’n umme te lassen met de “vlamme”, zo at ze dat neumd’n. d’r wordt trouwens nog steeds e’last met acetyleen, aleene zit ut noo in fless’n.
Carbit wordt trouwens neet met un houweel oet ne ondergrondse miene e’houwene, maor wordt e’maakt deur cokes en geblust’n kalk duftig op te beut’n in ne heet’n ovv’n. Wi’j hoovt dus neet bange te waen dat d’r straks in Mexico ne hand vol mijnwarkers vaste onder de grond zit umdat wi’j zo neudig möt carbit skeet’n…..

Maor genög e’kwaakt ovv’r waor dat ut grei van dan kump, hauptsache es knallt!!!

At de verholding good is, kump d’r ne knappert, wel oew de boksepiep’n an de beene löt wapper’n, en’n dekkel of bal vlug ne dikke honderd trad deur de löch, umme vervolgens achter op d’n nes, grus- of bouwland dale te hassel’n.
I’j könt begriepen da’j neet mot probeer’n, zonne bal of dekkel, terugge te köpp’n… k’wedde wal zeker da’j door neet knapper van wordt.
Dus wäärt oew veur rondvleegende ball’n of dekkels.
Ik hebbe ooit de ervaring e’had dat d’r mi’j ne voetbal op de achterpeute is e’vloggene, ik was bli’j dat ut ne bal was en gin dekkel….. dus altiet oppassen.
Ok met vee mo’j un betj’n oetkiek’n, ik dee altied evv’n “proef skeet’n”, ik genk dan un endekk’n van hoes af zodat de melkbeeste, de pögg’n en natuurluk ok de naobers d’r luk op verdacht waar’n. D’r loopt daor noo scheupe in de weide dus ik denke dak mi’j dit jaor maor un ander stae mot zeuken umme te skeet’n, hebbe gin zin um op oltjaorsdag honderd paar zükke bi’j mekaare te mott’n driev’n…

Maor umme evv’n bi’j ut skeet’n te bliev’n, ut projectiel dat oet de busse af e’schottene is lig noo un mooi endekk’n weg, en wordt as alle bussen af e’stokkene  bunt, samen met de andere dekkels en ballen bi’j mekaare e’gart en terugge brag.
Ut hele verhaal van vull’n, en dekkels op houw’n kan weer beginn’n, en staet vervolgens weer klaor umme weer d ’n oltjaorsdag oet te skeet’n.

Al met al ne mooie traditie dee in miene oog’n nog lange mag bestaon, al is ut alleene al umme ut later deur te gevv’n an un jong  buurtjungsk’n en de reactie van de olders af te wachten….

Naober, bedankt da’j mi’j vrogger veur e’stelt hebt an ut mooie grei dat carbit heet.

Wens oew leu de beste wensen en un geluks ni’jjaor.

Vervelde van de Olde Baane, Woold

Struukrovers

s’Meddags lest’n 24 december 2011, inderdaod zaoterdags veur kastaovond, las ik op Snuutjesbook dat de politie stonden te flits’n langs de Kottenseweg bi’j ut Buskersbos richting pruus’n.
Ongeleuveluk dat unze Nederlandse wetsdienders op oetgereakend 24 december s'meddags veur kastaovond nog effen gauw de dage van sommige leu effen stierluk wilt verzieken...

Wat veur hondsfanatiek'n bromsnor mo'j toch waen, umme op den dag nog eff'n ut quotum vol te maak'n van dit jaor.....
Oh nae, d'r word’n gin quotum meer hanteert, a’j de hoge eumkes van de plattepett’n vereniging mot geleuven.
Alderbastend, wi’j hebt in uns land leu rond loop’n dee luk raak in de ronte scheet met un geweer, leu wee ut voetbalveld op stiefelt, umme d’r evv’n ne doelman ut leg oet de oog’n te schupp’n, leu wel bejaard’n begapt, deur an de deure te gaone, en zich veur doot as zorgverlener, en zo wieter, en zo wieter……. Ut is gewoon deepe bedreuft….

En dan geet d’r zon’ne streep’njager op zaoterdag veur kastaovond nog evv’n probeer’n wat centen afhandig te maak’n van de leu dee nog evv’n de leste bosschopp’n doot veur kastmisse.
Umme met kastaovond gezellig met mekare, saamheurig ne geneugelukk’n  aovond te könn’n hem’n.
Legaal gappen heet dat.
Keel,vrouwleu of sneuz’l, gao toch ok gewoon gezellig thoes met de familie rond de kachel zitt’n, net zo as alle andere normale leu!!

Hoo krig Nederland steeds meer un heak’l an uns, steeds minder möggende politieapparaat……. Ik wet ut wal !!

Wat dan?

Vervelde van de Olde Baane, Woold

Wenterswiek en de armoo

La’w de E.E.G ens van dichtebi’j bekieken. Wat he’w in Wenters noo eigenlijk e-kreggene, of ope-bracht naodat de Europese unie is op e-richt. Vanaf de middeleeuwen ,de golden eeuwen, tot veur kot, he’w met zien allen hier good können won’n.
Ons laefysteem was good. De leu wazzen tevraeden. Hoo Wieter a’j van afhier kwammen hoo slechter’t echter werd. Daor zol de E.E.G wal ens verandering in brengen. Alle landen in de E.E.G zoll’n naor uns leafniveau gaon. De bedoeling is jao good,of neet tan? De Euro werd ine-voerd. Dat leek allemaole good. Wi’j konden dan ovveral met’t zelfde geld betalen. Ok ovveral oet de geldautomaten geld opnemmen. Ook gin grenzen maer. Könt in principe zo heel Europa deur rieden.
Dat dachten völle criminelen met verkeerde bedoelingen ok. Ok kwamen d’r steeds maer leu oet andere arme landen naor hier, hun heil hier zeukend. Ze maakt de arbeids markt kapot deur bi’jnao veur niks te arbeiden, maor dat is altied maer as in hun eigen land waorat ‘t slechter wazzen. De oetkeringen hier veur’t niks doon bunt ok mooi hoge veur iemand dee bi’jnao niks bezit. D’r bunt ok landen dee völle maer geld opnamen dan ze nödig hadden. Ok Leu dee bedrieven opzetten er op papeer maor 10 man an’t wark hadden waorat op ’t zelfde bedrief in Wenters bi’jnao 50 man hadden op de warkvloere hef. Alles gebeurden zo’n betjen zwart. Op den duur kregen dee landen steeds maer schulden en dat konden ze neet maer betalen,’t leep allemaole op. Bedrieven gaot oetendelijks kapot, hogere warkeloosheid. De ovverheden kregen ok steeds minder inkomsten. Ok vriendjes politiek en corruptie, un ieder vund zich zelf belangriek en wil ok steeds maer riekdom. Alles wod steeds duurder en ok de hoeze prieze stegen deur de oplopende kosten. Veur jongeren dee net op de arbeidsmarkt komt is ’t absoluut neet maer mögelijk um un gewoon hoes te kopen. Gin vast wark, ze nemt jao niemand maer an. De banken geft haost gin mense maer een lening. Bange dat ze niks terugge kriegt. En zo langzaam gaet ‘t steeds slechter. Subsidies veur stichtingen dee geld zat hebt um hun duur betaalde managers te können betalen? Tientallen jaoren he’w als hardwarkende Nederlanders de heugste bi’jdräge egovvene an de E.E.G. Uns geld verdween as sneeuw veur de zunne. Maor noo vraog wi’j uns af go’w noo neet zelf d’r an kapot a’w alles weg-egovvene hebt? Kri’w noo ok geld van de EU?Wat is d’r verkeerd e-west an uns laefsysteem?
De straoten wazzen good, t bos werd good onderholden, laege warkeloosheid, tevraeden leu. Dat was veur de E.E.G un good veurbeeld hoo de leu good met mekare de problemen in tevraedenheid oplosten. Zo mosten de andere landen ok worden.
Maor wat gebeurden d’r ? Wi’j heelden unzen eigen identiteit neet deur dat uns nooit wat e-vraogd is wat wi’j d’r van vonden? Noo go’w als stank veur dank terugge naor t leafniveau van zeg maor 40 jaor terugge. Dat kan nooit de bedoeling waen e-west.
Jaoren lange werden d’r grote winsten e-maakt deur Nederlandse bedrieven. Alle geld werd op-epot.[Neet allene in Nederland heur] Werd steeds minder waerd. De managers kregen good betaald, de commissarissen en ’t personeel neet te völle. En maor oppotten. Waor is ál’t geld van dee rieke Griekse scheepsmagnaten eblevene?
Maor als un museum als Freriks zo hard bezunigen mot dat ze haost gin kante maer opkönt? Is d’r gin enkel bedrief den zegt: Wí’j hebt jaoren an de Nederlanders bevolking verdeend hier he’j wat geld um te blieven bestaon, nae dat geet neet! Daor he’j hier in de buurte tig veurbeelden van zoals zwembaden of cultuurhoeze, muziekscholen, verenigingen enz. Alles waorat de gewone man zich maor met vermaken kan.
Ok scholier op speciaal onderwies mot d’r an geleuven, dee wod wegsaneert.
Ok de regio taxi, ze wilt leu zo maor argens oet zetten en zeet maor hoo’j wieter komt!
Sociale warkplaatsen mot zo klein mögelijk worden, kost allene maor geld !
De bezunigingen wod afewenteld op de onderste laogen van de bevolking !
De rieken word ok steeds rieker zoo en da’s neet de bedoeling in de wald.
“t mot anders verdeeld worden. Kiek maor naor ow zelfs,I’j könt maor èèn biefstuk op en un bord soep. Naor èèn televisie kieken en èèn auto teglieke besturen!
Dus neet alles ver-arfen of beleggen, geld mot rollen! maor ok wat naor de staat.
Laot un ieder zelf zien kostje eerlijk verdeenen dan kump alle waer good; En neet allemaole denken dat geld kri’w wal op èèn of andere mannere wal van un ander…………
Leu blief hoppen, de moet d’r inzeen, t kump allemaole wal waer good.
Probeer wal zelf de kop bovven water te holden… en over honderd jaor is alles toch weg, wi’j ok.
Laef zo good muggelijk en geneet van de kleine dinge, ok in Wenters,
Metnemmen kö’j toch niks ! en morgen… gezond waer op !!

Wal prettige kas-dage e-wenst en gelukkig ni’j jaor

Bestuur Wentersplat

RAVENHORST

Ravenhorst of Travenhorst is een voormalige havezate en kasteel in de Nederlandse gemeente Winterswijk, even ten noorden van de bebouwing van het dorp Winterswijk.
De havezathe Ravenhorst was het middeleeuwse stamhuis van de ridderfamilie Van Rhemen. Het is in de twaalfde eeuw in het bezit van deze familie gekomen. Evert van Rhemen noemde zich 1375 Heer van Ravenhorst, hoewel ook zijn broer Gert van Rhemen als bezitter werd aangeduid. In de middeleeuwen stond hier een aanzienlijk slot dat inmiddels verdwenen is.
Rond 1500 brandde het volledig af tijdens een toen woedende oorlog. In 1712 werd het herbouwde huis samen met 14 onderhorige boerderijen gekocht door Scholte Hesselink. Het kasteel moet omstreeks die tijd zijn afgebroken.
Links op het erf heeft een watermolen gestaan, die voor het eerst voorkomt op een kaart uit 1654 van de Graafschap Zutphen. Deze watermolen leidde tot klachten, het zou leiden tot overstromingen van stroomopwaarts gelegen land. In 1847 is de situatie door W.C.H. Staring onderzocht. Hij beschreef de molen met een rad met een diameter van 4,4 meter en 42 schoepen.
En hij adviseerde in plaats van kostbare aanpassingen het gehele werk weg te ruimen. In 1870 is de molen afgebroken.
Tot in de jaren ’20 van de 20e eeuw was er nog een stuw, maar thans is niet meer te zien waar de molen heeft gestaan.
 

Roofridderburcht

De Ravenhorst is altijd het toneel geweest van schermutselingen tussen diverse edelen die meenden aanspraak te kunnen maken op deze oorspronkelijke roofridderburcht. De dieperliggende reden om de burcht in bezit te krijgen is de legende van de legendarische schat van de Ravenhorst die tot op heden nog nooit is gevonden, maar waarvan het bestaan niet wordt betwist. De roofridder van de Ravenhorst ging een alliantie aan met de omliggende vrije boeren. De midwinterhoorn ging daarbij fungeren als basis van trouw aan de alliantie. In de 17de en 18de eeuw was de landadel in de omgeving van Winterswijk in financiële moeilijkheden gekomen, waardoor ze zelfs het recht verloor om als leden van de ridderschap deel te nemen aan de Kwartier en Landdagen. Waarschijnlijk hielden ze er een te luxe levensstijl op na om te kunnen meedoen met de veel rijkere adel in de westelijke Achterhoek. Zee hieronder het verhaal van ’t Ravenhoes in ‘t Wentersplat.
 

De schat van de Ravenhorst 

Net boeten Winterswiek, achter an de Ravenhorsterweg ligt de boerderi’je’t Ravenhoes. Op’n brink steet nog een gerestaureerde korenspieker, net als Kössink in Huppel. Op’t arf bunt nog sporen te zeen van de olde grachte dee’t oorspronkelijke kasteel van de Ravenhorst umslotten hef. ‘n Paar honderd jaor gelaeden al werd’t kasteel nao brand afebrokkene. Op de plaetse werd later’n scholtenboerderi’je ebouwd dee ‘r no nog steet en ok te bekieken is.
Deur de zeer mooie ligging en karakteristieke stijl hef’t ok wal iets romantisch en is’t ok kasteelachtig.
Johan Bessinkpas was met ziene zusters jaorenlang de bewonners. Ligt mooi in’t greun en toch boetenaf.
In de 14e eeuw stond ’t Kasteel d’r nog in zienne volle glorie. In dee tied mot’t bewond wezzen ewest deur dree breurs dee in ’n kwaoje rükke stond’n bi’j de bevolking. ‘t Kasteel stond bekend als roofridderburcht. Heel völle argeloze kooplieden werden in de naoberschap vakkundig oeteschut en opelicht. De dree breurs wazzen daordeur schatrieke ewordene.
De toenmalige keizer wilde an dizze wandaoden paol en perk stellen. De keizer gaf èèn van ziene trouwe volgelingen, Ridder Adolf de opdracht de dree breurs van hun kasteel te verdrieven. De belegering, de slag um de Ravenhorst duurden enkele dage. Ze waren ontsnapt en dus onbestraft veur hun terreur daden tondertied. De onderaardse gangen maakten dat mögelijk.
‘t argste was: van alle schatten en riekdom dee in’t kasteel mosten waen,was niks meer te vinden! ’t Was onmögelijk,dat de roofridders alles hadd’n metenommene. Vake is d’r nog naor de schatten ezocht. Heden ter dage nog steeds.
Maor tevergaefs, helaas. Heer Adolf nam de vrouwe en kinders met naor ‘t intrek in’t kasteel. Ze hadden twee zöns en ’n paar deerns. Veural de oldsten zönne was’t aevenbeeld van zienen vader.’N echten ridder. Herman de jungsten was anders.
Den was menselijker van aard en de krijgsroem lokte ‘m neet. He probeerde’n de umliggende landeri’jen weer te laoten bewarken dee gedurende afgelopen jaoren stark verwaarloosd wazzen. Ridder Adolf en zienen oldsten zönne vertokken al spoedig weer oet ’t kasteel in’t gevolg van de keizer. Ze sneuvelden vri’j kort in’n anderen veldslag. Heer Herman bleef achter met ziene mooder en zusters. D’r brak ’n moeilijken tied veur eur an. Deur de völle oorlogen werd d’r steeds meer hulp van hun verwacht en geld um’t kasteel, dat stark elaedene had, te herstell’n was d’r neet. Vake praoten ze ovver de schat dee in’t kasteel verborgen most waen,maor den bleef ontvindbaor. En zo laevden ze wieter in bedreufde um-standigheden.
Op ’n aovond depe in de harfst werd d’r plotseling op de poorte eklopt van’t kasteel. De peurtner deed de ophaalbrugge umhoge. Gastvri’j zoals de bewonners wazzen, leeten ze de vrömdeling naor binnen. ‘t Was ’n pelgrim met goede bedoelingen.
Ze deelden’t maol met um en de pelgrim vertelden van zien avonturen in’t heilige land.
Al praotend kwam ok de heer Herman met ziene zorgen veur’n dag.’t Zol neet lange motten duren um’t kasteel weer wat rendabel te make’n en verlost word’n van hun geld zorgen… De pelgrim lusterden met grote belangstelling en’t was al late ton ze in de beddestae stapten. De volgende morgen wilden de pelgrim weer gaon en wieter trekke’n.
Veur e vertok zei e ‘I’j zölt mi’j neet ken’n en ik kenden ow ok neet. Maor dit kasteel ken ik maor al tegood.
Jaorenlang he’w hier ewont en……Heer Herman schrok.’t Zol toch neet …..? He vermoeden wee d’r eigenlijk veur um stond. “Jao” zei de pelgrim en hè lachten als ’n boer met kiespiene. Ik bun èèn van de dree roofridders ewest dee hier op dit kasteel ewont hebt. Ton wi’j mosten vluchten he’w eerst op dezelfde manere uns laeven voortezet. Rovend en moordend.
Tot ’t berouw kwam ovver unze slechte daoden. Um te boet’n veur unze zunden bu’w naor’t heilige land egaone um daor vergaeving te kriegen. Op de terugweg bunt miene beidde breurs e-storvene. Ik als oldsten, bun deur God e-stuurd um ’n hard warkend en eerlijk mense de schat te wiezen den hier nog steeds verborgen ligt. Zonder ow schuld he’j’t hier moeilijk ekreggene. Um ’n klein betjen van unze schuld af te lossen zal ik ow wiezen waorat de schat van de Ravenhorst verborgen is. Heer Herman volgden de pelgrim naor èèn van depe kelders van de Ravenhorst. Daor drukten de pelgrim in ‘n hook op de mure. Er sprong ’n geheime deure los. Achter dee deure glinsterden ’t van gold , zilver, robijnen, smaragden.
Dat is unze roversbuit, zei de pelgrim. Ik schenk’m an ow , dan wet ik zeker dat de schat een goede bestemming zal kriegen. Uns bloodgeld kan in ow hënde tot ’n zegen leiden in de hele umgevving. Nao dizze wöörde ging de pelgrim weer weg.
Blieven wild’n hé neet. Heer Herman hef de schat good gebroekt. De welvaart keerden terugge op’t kasteel en tot wiet in de umtrek en roemden de weldadigheid van de bewonners van de ravenhorst.

Jan van der Lende www.wentersplat.nl

Landschapspark Winterswiek

Op ’n zunnigen meddag fietse wi’j argens in de mooie naoberschap van Wenters, in den mooien Achterhook.
De hette dwunk uns um effen oet te blaozen op èèn van de speciale oetblaoshoeskes dee daorveur speciaal bunt annelegd.
Met koffie,thee, limonade en’n keuksken op de taofele zelfs! Ok oplaad punten um de elektrische daletraeder op te laden en te schuul’n. Verrekieker oet de teske ehaald en… rondoelen maor. Mien blik is ericht op’n mooie olde `Saksische boerderi’je. Geffelteken teggen boze geesten d’r op.”t lik wal of wi’j weer in de tied van Knelis en Willem bunt beland.
Hoge tua’s, olde vruchtböme d’r ummehen. ’t lik echt wal waer wat op vrogger. Oet de tied da’k klein wazze.
Op’t arf loopt wat leu in olderwetse Winterswiekse klederdracht. Olde foto’s bunt te zeen bi’j olde museum Freriks.
In dee tied zag’t d’r allemaole wat röstiger en gemeudelijker oet. Net of hier de tied stille hef estaone. Op ’t de grote weiden zee’k waer de beesten en de poggen lopen. De hoonder loopt ok los in’n hof. De zunne brand mi’j op’t heufd.
Boeten is’t zeer stoffeg. Ok ruk’t naor ale. Kiekend naor de löcht, zee’k de kummeles wolken. A’j lange kiekt zee’j daor van allerlei figuren in. Schäöpe bi’jveurbeeld, en ‘n reus den ligt te slaopen. Verschillende andere dieren vormen.
Neum maor op. Geweldig mooi is dat. Zo kö’j wegdreumen in ow fantasie.”t kroelzand branden mi’j ok haost onder de veute.
’K hebbe gelukkig de klumpe an. Ik veul de ontspanning ovver mi’j hen komm’n. Heerlijk is dat. Ruumte smoort de drökte en stilte gef röst. De wind blös zachtjes deur de korenvelden en de speld, dee’k op afstand zeeë. Op’t land daornaost loopt poggen te vroeten in de modder. Met onschuldige ogen kiekt ze mi’j haost an, net alsof ze zeggen wilt, wat mo’j hier of he’j wat tevraeten veur uns? Soms hebt ze ’n menselijken blik at ze kiekt, Wee is dat, wat zee’j in dee onschuldige vraogende ogen?
Ze stinkt naor olde beren, maor dat me’k niks oet. Bi’j de olde boerderi’je loopt ok wat hoonder op’t arf te pikken.
Ok de hane löp los rond te kre’jen achter de hennen an, met dissen hette! De nendeure steet wiet los en zorgt veur wat verkeuling op daele waor wat olderwetse hammen an’n hanenbalken hangt. Ok ’t rookvleisch hänk an de wieme.
‘t Stro ligt op ’t zolderken waorat s’winters de beeste onder staot. ‘t Ruk d’r naor pasvoor. “n Langen papeeren plakrolle met do’je vleegen hönk ovveral an’n balken. Of’t hulp? D’r vleegt nog genog van dee zwatte krengen in de ronte. Twee beeste staot op stal. Ze slaot rond met’n stat. Könt wal wat zeek waen of zo? ‘k Kieke ondertuss’n deur de kleine raemkes naor binnen.
Ze bunt kaze an’t maken binnen. ”t ruk d’r naor verse melk. De katten springt um mien hen hier. ‘n Hond blökt in de wiete.
De koolmezen en leunigen zwarmt hier um’m hof hen. Vlak naost de olde boerderi’je bunt ze bezig met ’t land te bewarken.
”N olde plooge met ’n echt olderwetsen Bels of’t Gelders peerd,da’t kan’k neet zeen, d’r veur. ’t Stöf hier enorm deur.
De leu d’r um hen loopt op mooie olderwetse Wenterse klumpe van ten Hagen. Boeten is’t wieters stille. De vöggele zingt eur leed. Kon’t maor altied zo blieven; heel völle leu verlangt weer terugge naor de tied van vrogger. Ton ze jong wazzen.
Zeet bi’j wieze van spraeken grotva en grotmo waer lopen. Leu dee met hun donkere klere völle older leken dan ze echt wazzen. Mansleu de pette op, sigarette of bolknakke, piepe in’t heufd en smosken maor. Vrouwleu ’n brunte an en witte klumpe.
Heure vake opestokkene. Hardwarkende leu; Dan de geur boeten. Olde koomest ligt op’n hoop achter de boerderi’je.
De vlegen zit d’r dikke bovven op.”t Huusken steet achterthoes in’n hook wegemoffeld, a’j dan nödig mosten; De beeste stonden in de winter ok op stal en bleven net zo lange op den mest staon totdat ze met de kop teggen de nok van de schoppe kwam’m .Maor dat wazzen neet ovveral zo,da’s wal van heel vrogger. kö’j nog zeen achter in’t Woold bi’j Roerdink.
Gewoon op stal en op tied oetmestten was ook belangriek. Achter de schoppe steet’n groten hu’jmeit. ’t Hu’j ligt d’r nog fris op en ruk echt naor vers grös. Mot wal good drögen. Ik motte d’r van proesten. Hu’jkoorts. Da’s was d’r vrogger ok al. Zunnebleume,mooie groten staot achter ’t kippenhok. Kinder zeukt scharrel eier. Dat was toch vrogger gewoon dat de eier ovveral lagen of in de neste? Achter onder n afdak staot wat olde Warktugen. Van Plooge tot……….Gelukkig is d’r teggenwoordig n vereniging hier den “Old grei” heet en dat ok spil ok opknapt en gebroekt. Blif t handwark van vrogger nog bestaon.
Gelukkig bun’t d’r nog leu dee zich veur’t olde inzet.Boeten op’t arf wod d’r koffie edronkene in olde kom’m. Onder’n dikken eeke.”t Zweit steet bi’j de mansleu veur’t heufd. Had ewarked. Daor is niks mis met. Water wod d’r oet de olde pompe op’t arf ehaald. Langzaam kriege wi’j ‘t wat kold. De löcht veranderd wat. Zee wat donderköppe an de locht. ‘t zet uns an’t denken; vrogger was men bange veur de bol bliksem. A’t den insloog branden ’t hele hoes af. Ton zaten de leu op de trape of in’n kelder met de kleren an en’t geldkistken onder’n arm. Baeden da’t gauw afelopene zol waen!Hoo gelukkig wazzen de leu vrogger?
Vake wisten ze alles ovver de naoberschap en t darp. Maor wat daor boeten gebeuren en wieterweg? ’t Was neet belangriek.De boer zag en ploogen voort. Mo’n was’t weer vrog dag; Melken ,naor de markt,op’t land an’t wark. De boerinne heelp net zo met maor verzorgden ok de blagen. Maor de tied ging wal wieter .De boeren hadden nooit können denken dat wat ze in Wenters deden nog ens iets unieks zol wodden. Landschapspark,wat is dat no waer? Kri’j geld um in klederdracht te lopen.
Ok a’j de beeste boeten hebt. Rogge en speld verbouwd. Met ‘t peerd ploogen. Woste make’n. Rondveur’n met huufkaore met publiek an boord. Bels an’t trekke’n. De koffie rök net als ton. Pruttelend op’t fornus; Zol’t spi-j potje nog bi’j’t fornus staon veur oppa? Wi’j gaot snel naor hoes, had fietsen komme wi’j n modern ‘n combine teggen. Maeters breed en enorm groot.
Ok zee’w grote stallen met enorm völle beeste d’r in. Buzzels dee op ’t arf spölt. MP- dree spöllers in de oren. IPod an.
‘n Boer löp um hof hen en hef n mobieltje an. He kik de weersveurspellingen via internet. Dan kan’e bankieren via ’t mobieltje en vraogen wanneer de subsidie ovvere maakt wod;Ok bunt d’r enorm völle regels en bunt ze maer manager dan boer, maor jao! Hoo gaet t wieter? ’t Mooie landschap met ziene kroelzand waegen mot blieven bestaon. Ok de mooie boomwallen en de bossen, baeken,olde boerderi’jen. Maor laot de boeren wal hier hun botterham verdeenen. Boeren en darpers, generaties lange in den mooien Achterhook .En alle leu samen hebt t emaakt t tot wat no is. La’w daor zuunig op waen.
 

Jan van der Lende

An Inspecteur der directe belastingen particulieren Wenterswiek;

 Umda’k solidair bun met de medewarkers van de belastingdienst in Winterswijk laot ik ow wetten dat ik mien abonnement op ow “belastingdienst” opzegge.
Nao jaorenlang lidmaatschap is mi’j eblekkene dat de veurdelen neet opwaegt teggen de naodelen. De kosten van’t lidmaatschap bunt deurgaons arg onveurspelbaor en te hoge;
De oplage van de lectuur is mien echt te völle. Ok bun’k meestal te drök um alles te laezen en te begriepen. Als gewone Nederlanders snappe wi’j d’r nog weinig van en met mien völle leden van de belastingdienst. Leuker kö’w’t neet maken,wi’j dus ok neet! Dit alles kost uns als burger enorm völle tied dee’w neet hebt, umda’w met zien allen good en lange mot warken um alle kosten van ow bedrief te kön’n betalen. Ok de verplicht bi’jdräge an’t boetenland is in unze ogen te hoge. Ok hier blif d’r te völle an de striekstok hang’n en struid ze op de verkeerde plekken met uns geld.
Mede hierdeur lik mi’j ’n voortzetting van’n dergelek abonnement in disse toch al dure’n tied neet maer rechtvaardig. Al met al ‘n laeven waor wi’j allene nog warkt um de kas te spekk’n en d’r bar weinig veur terugge kriegt. Uns abonnement opzeggen scheld uns ’n hoop gedoo. Wi’j leaft neet allene um te warken.
Hierbi’j verzoek ik ow dus vrendelek um unze gegevens direct oet ow bestand te haal’n.
Zo’j uns ok neet langer dee vervelende blauwe breve met allerlei skrieveri’je d’r in will’n toostuur’n ? Disse zeer dudelijke enveloppen in de blauwe kleure, maer blauw op straote bedoelt men toch unze hermandad en neet ow diensten ? N.B, stuur dan maor naor degene dee dat wil, ens in de twee of dree jaor ‘n blauwen breef;
Hierbi’j dele wi’j ow dan ok met da’w alle post nao dissen breef alles ongeopend retour afzender geet met de vrendeleke greute natuurlijk! Ok bedanke wi’j ow dat unze belastingdienst in Wenterswiek da’j jaorenlang ’n goeien warkgevver veur honderden leu uns mooie Wenterswiek verlöt. Met ow belastingdienst ok naor’t westen te gaon en nog maer warkgelaegenheid weg haalt bi’j de gewone leu alhier.’t Beste lik uns um owzelf dan ok op te heffe’n. Uns abonnementsgeld veur ankommend jaor zu’w nog voldoon. Dan mo’j ok opholl’n daormet.
Ps mien Sofie nummer en alle andere nummers bunt bi’j jullie bekend anders krege wi’j neet zovölle fanmail van ow diensten.
Ps könt Andre leu zich ok massaal opzeggen via dit adres?

In afwachting van ow antwoord

Met vrendeleke greute

Jan van der Lende vz. & en bestuurleden

www.wentersplat.nl  info@wentersplat.nl Winterswijk

’n Eenvoudigen glimlach 

“k leep ovver straote

Leu zagen mien glimlach

Gaven mi’j den weerumme

Beseften ik da’k den deuregovvene had

‘k hebbe ovver dissen glimlach nao’edacht

De waerde daorvan

’n eenvoudigen glimlach dut wonderen

Zonder wöörde;

“n glimlach kan dus de hele wald rondgaon

A’j dus argens bunt

En i’j kriegt, zeet dan ‘glimlach um de mond van de leu

Nem den dan terugge en kiek neet kwaod

De leu dee glimlacht hebt ow niks edaone

Gef den glimlach dan deur

Laot den glimlach dan oetgruien

Tot ’n breden grijns

Den kan ok van owzelf wen ewest

Dan kö’j op den persoon neet kwaod worden

Zeet ’t als compliment,’t gef soms’n good geveul

Wee is noo neet bli’j met ’n compliment zonder wöörde

Den kri’j veur niks !

Jan van der Lende

Wentersplat

Winterswiek

Onthaosten met de platte troonrede

Beste leu, in dissen tied is ’t maor wat moeilijk umme te blieven geleuven in de wald.De èèn geet met unzen lieven Heer met en de ander steunt op de maatschappi’j. Wi’j doot uns best en God de rest. De crisis is neet de schuld van de gewone leu. Hoo moeilijk ’t ok is.’n ieder hef d’r met te maken. Nargens is d’r maer geld veur. Alles wordt kapot bezuunigd. Kiek maor um ow hen. “t Geld is d’r wal maor ’t hef zich opepot bi’j ’n aantal leu of bedrieven. Deur’t systeem van democratie zoals dat zol heten en de op geld beluste leu is de maatschappij verrot ewordene. Vrogger kon bv ’n boer met enkele beesten en poggen en wat landbouw zienen kop bovven water holden. Alles werd duurder en de boer most groter worden of d’r met stoppen. Heel völle leu kozen veur’t laatste. Ok ’n gewonen arbeider oet de fabriek, kantoorklerk, zelfstandigen enz. kon met ’n gewoon salaris ’n gewoon huusken kopen. De meesten blieft met beidde bene op de grond staon. Weer werd alles duurder en de winsten mosten steeds omhoge bi’j de grote bedrieve. Dat warken ok neet maer. Ton konden de gewone leu met zien beiden gaon warken um de kop bovven water te holden. Laot staon dat nieuwkommers in de wald dee met ’t geld in aanraking komt, niks meer kunt beginnen.’N heleboel zit d’r helaas warkeloos thoes. Maor wee warkt mot wal deurgaon tot 67! De rieken en bedrieven trekt alle geld oet de maatschappi’j. De aandelen en winsten bi’j de hele grote bedrieven steeg tot ongekende höögten. Veur de gewone leu blif steeds minder ovver,hoo hard ze ok warked. Op de zorg veur olderen word ok flink ekort;Belastingen gaot umhoge. Subsidies wod afeschaft en leefst mot alles edaone worden deur vri’jwilligers en gin betaalde banen. Grond prieze wordt weer duurder, enz. Als de rente stig gaot d’r waer ’n hoop leu failliet um dat ’t ze dat echt neet maer kunt betalen. Daor hebt ze dan hun hele laeven hard veur ewarked. Dan kump d’r waer ’n geldproloot den alles veur weinig opküch. Of deur banken dee zichzelf bovven de maatschappi’j stelt. Daor kó’j al ga neet maer met in contact kom’m en hebt ze te völle macht en denkt dat de maatschappi’j van hun is, zichzelf ondertussen op de scholder kloppen’d en toren hoge bonussen geft an leu dee neet voldoot of fouten maakt. Ok bunt d’r steeds maer leu zonder wark. Hebt ze nao ’n tiedje misschien wal weer ’n tiedelijk contract wordt d’r zo weinig betaald dat de leu in armode mot laeven. Maor de rieken kriegt deur’t systeem steeds meer geld en staot dan neet maer met beide benen op de wald. Ze wet van gekkegeit neet maer wat ze met ’t geld mot doon. Dee leu koopt maor wat ze wilt en bovvenal veult ze zich verhaeven bovven de gewone leu. Ok denkt ze dan dat ze op steffels loopt dee oet ’t zelde leer bunt emaakt als de steffels van unzen lieven Heer. Ok in de gezondheidszorg mot d’r weer inelevert worden. Wachliesten bunt toch nog lang eblevene. De opnames zo kort soms dat ze doodzeke leu naor hoes stuurt. Ok mot iederene steeds harder warken,Plekken dee leug valt mot d’r maor effen bi’j edaone worden. Dat is völle ondernaemingen zo. Steeds maer leu wilt dan ok neet geerne echt maer warken in de zorg bv, maor um dat ze oet leefde veur ‘n vak hebt ekozzene en toch brood op de planke mot kom’m blieft ze maor. Maor ok daor mot nog maer leu weg dan, ontslaon. Oh jao,waor a’j dan ok warkt mo’j ens vraogen of de grote bazen ens wilt helpen de hande oet de mouwen te staeken……; Natuurlijk bunt d’r bazen dee dat wal doot en net zo hard met warkt as de gewone man. Dee dräägt dan ’n steentje bi’j an de maatschappije. Met groten, en dan wet iederene wal wee d’r bedoelt word striekt allene enorme bakken geld op en veult zich dan vake zoals bovven als beschreavene is. Ik dacht altied dat de slaven arbeid in disse moderne tied neet meer bestond…..; Ovveral mo’j de mond hol’n en ander knikkert ze ow wal op èène of andere manere d’r oet. De rieken en bedrieven hebt steeds maer macht en de leu könt d’r niks teggen done. Ok mot d’r vanalles kapot emaakt worden op de scholen. Nargens is geld veur af alles mot veur niks. Alleen de hoog leraren kriegt völle meer als de minister president. En zo ku’w nog lange deurgaon met leu dee völtevölle geld kriegt!!La’w wel wezzen,’n persoon kan maor dree maoltieden op per dag op 1 televisie kieken of auto rieden en in een hoes won’n. de èèn in ’n groteren dan de ander. Niemand is gelieke maor’t mot anders verdeelt worden. Oorlog lost niks op.”t zit tussen de oren van de leiders in de wald ,dee mot baeter ansturen en verdelen. In disse tied mot hongersnood neet meer nödig wezzen. En dat geld neet allene veur uns land. De EEG is nml ’n groot log onbereikbaor opzichzelf staon instituut dee zichzelf good beloont en maatregelen treft waorin iederene in Europa mot bezûnigen. veur later? Noo is later en wi’j laeft noo en hebt unszelf ok motten redden. Miljoenen protesteert, maor ze luster allene naor zich zelf. Waor mot dat hen?

Blief in ow zelf geleuven en de goeie medemens. Samen redde wi’j’t wal. Maor dat hef tied nödig. Hööfd rechtop en borstkaste veuroet en laot ow geestelijk neet de kop gek maken. Blief röstig en blief laezen op www.wentersplat.nl. vrendelijk dank daorveur.

Jan van der Lende

Wentersplat

“t Gedonder begunt weer?

Leu luster maor ens good boeten. ’t Geknal begunt weer.’n Olde traditie. Volgens olderen klunk ’t carbid scheten op geknal oet de tweedewereld oorlog. Bange hoof i’j neet maer te waen. De knallers bliekt enthousiaste jongeren wezzen dee’t olde jaor good wilt oetknall’n. Maor waorumme zo hard? Van wieten kö’j’t heuren. Opschüttelingen, ok volwassenen, vake oet de naoberschap scheet teggen mekare an. Mo’j daorgunts heuren, daor bunt dee en dee an’t scheten. Soms diverse olde gasflessen, de kop d’r afezaagd. Wat van dat carbid d’r in. Dekkel d’r op, enz. allemaole op afstand, oren dichte en kieken. ’n Voetbal deur de löcht. De knal geet ow deur marg en been. Net kanonnen. De hele procedure gef de jongeren ’n kik. ’t Bi’jmekare wezzen is’t belangriekste. Argens bi’j heuren. Stoere taal, wat foezel of andere drank d’r bi’j en de pret van ’t jaor oetscheten is begonnen. Soms duurt ’t dagen. Mo’j als olde leu noo bange wezzen? Jao,dat mag zeker! ’t Blif altied gevaorlijk. Jongeren lusterd neet meer naor de olders as ze bi’j mekare bunt. ’n Sociaal gebeuren, begriepelijk. Dee zee’t met lede ogen an.
Letsel he’j zo,ok met “gewoon” vuurwark. Ok in’t darp zelf könt ze d’r wat met. Altied oppassen wa’j doot.
Laes de gebroeksanwiezing altied van teveuren. Gooi neet bi’j olde leu of mensen dee nargens op verdacht bunt. Nem nooit gin onnödige risico’s. Bewaar afstand. Nooit in de buurte van dieren! De taak dee olders hebt is’t wiezen op gevaor. Dat kö’j neet vake genog zeggen. ”Neet zeuren” krie’j vake te heuren. Letsel krig de jeugd in Wenters neet, dat gebeurd altied weer wieter weg. Maor als de ene ’n n hand of oog mot missen of brandwonden hef. Loop í’j daor wal ow hele laeven met. Dus blief tenalletieden wiezen op gevaoren dee vuurwark en zeker carbid met zich met breg. Wiesheid kump soms met de jaoren, alhoowal……. 112 hölp altied. Maor jongeleu pas altied good op!! Oh jao, oprumen doo’j ok samen…  Ölliebollen könt ovverigens ok lekker wezzen, net as kniepekes,daor kö’j ok van genieten en de ni’jaorstoeten ok.
Das ook ’n mooi’n olden traditie net als’t carbid scheten.

 Jan van der Lende    www.wentersplat.nl   

Platpraoters träötert nooit,  kump deur de tongval

Un heleboel leu wilt dit neet laezen umdat’t ze dit onderwerp smerig vind. Maor ’t is zo, echt waor,vanbovven kies van onderen vies, laes ’t toch maor ens en i’j zult zeen dat waor is! Waorumme kiekt de leu beteuterd a’t ze d’r ene lot strieken? Ze schaamt zich. De valse löcht verräöd ow. Vake veult de leu zich opelaotene en hebt ’t geveul dat iederene op dat moment naor eur kik. Of’e no van de mansleu, die roekt starker, of de vrouwleu kump, dee bunt zachter of’n kind , ok de volle laoge geft. ’t Is toch allemaole puur natuur, zelf emaakt, luchtig van structuur. ‘t kan ’n hele opluchting wezzen. ’t Träötern,‘t laoten gaon, ’t kan ow behoorlijk dwars zitt’n, veural in’n boek. Träötern do’w allemaole dus. Sommigen laot ze gaon alsof ze in’n orkest spölt.
Of da’t d’r twee leu an’t praoten bunt. Ok gaot d’r wat naor boet’n alsof ze an’t fluster’n  bunt. Sommigen komt fluitend d’r oet. De schrille hoge tonen bunt dan herkenbaor. Piepend als gierende bände he’j ze natuurlijk ok. Ok tiedens t lopen of’t wark.
A’j broekhoest heb en d’r kump wat met ,dan waad ow en mo’j heel vlot word’n…….Wat d’r ok gebeurt, ens mot ze d’r oet. Zo’n wind veult zich baeter in de wiede wald, dan in de enge ruumte in ow eng’n boek. Kniep ow dus de konte neet maer bi’j mekare, maor laot gaon dee valse löcht en veul ow verlicht;I’j könt ok vraogen wat ze den dag teveuren eaetene hebt.
Ik bedoelle dus broene bonen, siepels of arwtensoep of kool enz. A’j’t dan vraogt hoo ze e-eaeten hebt kö’j zeggen dat ’t flauw is wa’j doot. Dan Kö’j zeggen dat d’r volgende kere wat meer zolt of andere kruden in’t aeten mot doon dan roekt ze iets anders, misschien. Do neet zo achterbaks maer en wes spontaan en zeg dan sorry, ik heb’t edaone. Nem allemaole ’n snövken teglieke en ’t is zo edaone met de dee valse löcht. Ok kö’j zegg’n ik zal in’t vervolg naor boet’n hen gaon.’t Lucht altied ’n betje’n op, hoo’j t ok bekiekt. Maor….a’j den  löcht noo toch deur den tongval kriegt, deur de verschillende oetspraken, en wi’j kriegt tevölle valse löcht binn’n……dan wet ik’t ok neet maer;

Jan van der Lende, dialect van Wenterswiek

Gin specialist ovverrigens;

boeren maoltied

Nao een flinke boeren maoltied, bv stamppot wottels of arwtensoep gaot sommigen flink an’t treuteren; Wi’j neumt dat ok wal een fax oet darmstad in Wenterswiek.

De wind  jäg wal grote höpe, maor gin dikke ruggen.

Allene van de löcht wo’j echt neet dikke. 

Jan van der lende oet Wenterswiek

“Doo ’n jas an en sjaal umme anders vat i’j kolde”

Hoo vake he’w dat neet ezecht teggen anderen;`Grieperig wezzen, daor he’w allemaole wal ens last van. De meeste leu kent’t als verkeld wezzen, proesten, snotteren, broekhoest enz. Belabberd veulen heurt daor ok bi’j. De echte griep wordt veroorzaakt deur andere virussen. Vake wo’j annepot deur andere leu. Dee virussen hebt een incubatie tied van 18 dagen. Dus a’t zich openbaart he’j dee al bi’j ow. Griep lik op verkeldheid maor kenmarkt zich deur [hoge] koorts. Ook spierpiene heurt daorbi’j. Bedrust en oetzeeken is de beste remedie. Gevaor van griep is ’t virus dat ow op’t harte kan slaon. Dat kan slecht oetpakken. Teggenswoordig gaot d’r völle leu naor de pille en haalt ’n griep prik. Dat hulp wal teggen de echte griep. Als good is krieg i’j maor ens de griep ,nooit tweemaol achtermekare. De griep zelf veranderd elk jaor en kö’j andere virussen bi’j ow hebben. Vrogger kreeg i’j misschien wal den viezen laevertroon. Nooit kö’j den naren smaak en geur vergaeten. At ze’t ow no veurhold ken í’j ’t drek weer. D’r zolden völle vitaminen in zitt’n. Dat was good veur ow. Maor dee zeenswieze is veranderd. Dat d’r zwaore metalen inzaten in den laever wist men neet. Meer baat he’j bi’j visöllie, minder vies van smaak en gezond. Vake wordt d’r ok ezecht da’j op de tocht staot en in de raegen fietst en de heure nat hebt da’j daor ok griep van kriegt. Da’s neet zo. Virussen ko’j  kriegen deur niezen, praoten,  hoesten, via de handen of’n deurknop an te pakken. Deur slechte voeding, zeekte of’n laege weerstand wordt de kans groter da’j besmet wordt. Ok in slecht geventileerde ruumtes bu’j vatbaorder. Wat ok vake word ezecht is dat zogauw de R in de maond is kö’j vitamine pill’n innemmen. Multivitamine bunt altied good daor zit alles in. Vitamine A, B6, C, en E spölt ’n grote rolle net als zink en selenium.’La’w wel wezzen, wee gezund laeft hef dat eigenlijk neet nödig. Maor a’j older wordt hulp’t wal. De zunne dut ok ’n hoop good. Ok a’j zwaor verkeld bunt kö’j baeter flink snoeten”t beste is èèn nözzegat per keer. A’j d’r twee doot blaos i’j de bacteriën naor de andere holtes in’t heufd en dee kunt zorgen dat’t nog langer duurt. De kans op veurhööfd of bi’j holtes ontstaekt is groot. Baeter is’t neet umme naor binnen te snoeten ok neet d’n kokker met ’n dröppel d’ran .De meeste leu hebt eleert zogauw de “R”in de maond zit da’t mis kan gaon met de gezundheid. Van September tot en met April bu’j an de beurte. Wat is d’r eigenlijk waor hier in Wenterswiek um de lichamelijke ongemakken te veurkomm’n? Ligt ’t an de algehele conditie of mo’w gewoon genog bewaegen en proberen te stoppen met roken; Völle boeten wezzen helpt ok. Dan bouw i’j weerstand op. Antibiotica wordt slechts in oeterste gevallen gebroekt. Aet fruit, drink zuvel producten. Maor a’j naor de drogist gaot hef den ok wal middeltjes umme de verkeldheid te bestrieden !![Vrogger nam i’j ’n glas cognac met;n rauw ei d’r deur in en dan met de krükke onder t dekbedde en good oetzweiten! Ik zol zeggen baetterschap!!

Motorrieders

Ovveral kom en kwam i’j ze teggen,

bi’j weer en wind, vrogger en no

Völle bunt d’r onderweg naor nargens

’t  fijne vri’jheids geveul teggemood

op dat moment, waor ok op de wald.

De wind an’t heufd, nargens an verbonden

De meesten machienes beheerst riedend

Snelle jongens, de onwiezen he’j ovveral,

köning op de weg en denken dat alles mag;

Maor daor geet ’t helemaole neet umme;

de tied geet wieter,’t geveul zelf blif tiedloos

Ok da’j older wordt en neet meer kunt ried’n;

‘t Geveul van eenheid ondermekare op de weg

zonder laeftiedsverschil of afkomst, höld ow jong,

ongeschraeven saamhorig, met mekare verbonden.

ok de olde gewoonte met ’t zweie’n of groet’n,

zodra a’j mekare effen teggenkomt,

geet de hand altied umhoge;

olde indianen begon’n d’rmet en’t

vootvolk zweit ok nog steed naor ’t peerdevolk;

Onder ’t motorpak en de helm steed de tied stille

I’j kunt vake neet zeen wee of’t is, maor dat mek niks oet

Een fijn ongedwongen geveul, dat  motorrieden!!

Motorrieders, onbekende vrienden van toen en no op de weg

Ze bunt en blieft gelieke anmekare, vriend en vijand

‘t mark en ‘t vermogen  van de motor mek niks oet

‘t vri’jheids geveul blif altied ’t belangriekste;

Good annekleed, lecht an en defensief rieden is’t veiligst

blief  altied good opletten !’t kan ok anders gaon;

En  a’j d’r weer ene teggenkomt; zeg i’j of denk i’j weer:

Ik ried ok motor en  geet’t harte toch weer ’n betjen sneller kloppen.

Maor i’j blief veuraltied motorvrienden!!

Jan van der Lende,  zelf motorrieder oet Wenterswiek

mansleu en vrouwleu

Bi’j de meeste vrouwleu geet, samen met de laeftied ok ’t gewichte umhoge.Dit kump gewoon umdat ze in eure heufden te völle informatie verzameld hebt.Al dee informatie kump neet in’t heufd maor verdeelt zich dan ovver t lichaam.Vrouwleu hebt meestal dus gin ovvergewicht, ze wet gewoon te völle en slaot dat ovveral op‘t Laeven mot neet allene ’n reize naor’t graf wezzen met’t idee daor good an te komm’n.Ovverigens wilt de meesten ok nog een schitterend lief hebb’n. Ik zee vrouwleu gewoon geneten van ‘n lekker stuk chocola waorat ow ’t water van in de mond löp, ’n glas wien of iets dergelijks in hande. Vergaet neet te laeven, probere neet perfect te wezzen. Ok he’k nog nooit een van zichzelfoet kaal wordende vrouwe ezene. Ze kunt zowal blauw als roze drägen. Ze hoofd de kop neet te versieren um’t de gat te verslieren. Mansleu hold ok van zoa’j bunt, al zegt ze dat neet altied. Vrouwleu bunt starkere geslacht en wet ok altied zeker dat eur kindere ok echt van eur zelfs bunt. Maor ok dat bi’j reddingsacties de vrouwen ’t eerst ered word. Ok bi’j gijzeling drama’s als eersten word vri’j elaotene. Als mansleu vrömd gaot, bunt de achtergeblevene vrouwleu vake de dupe en blieft thoes met de met de kindere en problemen achter. Dan helpt ze mekare gelukkig wal. Ok wilt ze geerne de boel netjes schone holden en geordend. Gin smeerboel dus. Als vrouwleu vrömd gaot bunt de mansleu stommeriken. Vrouwleu kunt bi’j een andere vrouwe blijven slaopen of op een feest met eur dansen, zonder dat ze veur iets word oetemaakt. Ok kunt twee dingen teglieke doon. Als ze mannenwark doot bunt ‘ t mannetjesputters met deurzettings vermogen. Als keels vrouwenwark doot wordt ze veur wet ik neet wat oetemaakt. Ok bunt de meeste vrouwen völle handiger maor kunt neet alles doon umdat ze vake de hoesholding dreiiende wilt holden. Ok wilt ze geerne een stabiele hoesholding met matig gebroek van alcohol en absoluut gin vervelende keels um zich hen. De meeste vrouwleu bunt tevraeden met een gewoon laeven met goeiemorgen en welterusten. Ze geft respect a’j ze dat ok tovertrouwd. Ze leeft vake langer dan de mansleu en dat kump deur dat ze alles anders en rustiger bekiekt. Ze gaot neet op jacht, maor, a’j een betje laeft zoals ze wilt, blieft ze de mansleu wal trouw tot ze oet de tied bunt. Ze gaot veur’t geluk, sloet ow in de armen Vanoet de oge van de mansleu bunt de vrouwleu soms drok met niks. Ze kunt soms roddelen waorat de mansleu de neuzze maor veur ophaalt. Ok blieft de meesten mansleu positief denken en als ze weggaot argens hen,weg oet den drükten, komt ze tot rüste.’n biertje drinken argens met kammeräö, dat ontspant gewoon. Mansleu zeet dingen zoals ze bunt. Ze hebt eure eigen unieke kracht Ze bunt oprecht en drait d’r neet ummehen. Mansleu wilt graag dudellek wezzen en wordt onzeker van vrouwleu dee vake ’t zelfde verteld maor steeds op’n andere wieze. Mansleu nemt allene op wat veur eurleu telt. Wi’j zet emoties dee’w neet zo vake toont umme in energie. Wi’j gaot veur de kwaliteit van’t laeven. Vastberadenheid en compassie. A’j uns wilt veranderen mo’j uns wal bi’j laeven betrekken en neet zeen als de man dee allene t vleisch ansnit. Wi’j bunt leu met beperkingen gebroeksaanwiezingen. Maak door gin misbroek van of loop neet ovver den persoon hen of als’t niks is. Respecteer unze tekortkommingen. Wi’j word vake als leste vri’j elaotene bi’j reddingsacties. Ok kriegt de mansleu de schuld van drama’s,maor wat is d’r al veurtied gebeurd en is den man al neet genog vernederd en zut gin anderen oetweg als bv drank of drugs; Ok bu’w meestal stabiel en breng uns neet van de wieze,dan ku’w niks meer oet hande kriegen en wo’w vervelend. Respecteer dat en leid en begeleid uns op den weg. Maak uns neet geestelijk kapot en afhankelijk zoda’w ongelukkig word,dat zet de vrendschap tussen mansleu en vrouwleu op’t spel en word keerls wezenloze leu zonder perspectieven en toekomst en hebt ze nargens interesse in. laot ze thoes ens gewoon met rüste en hebt ze nao een tiedje wal lusterende oren. Wi’j mot ummeschakelen. Wes altied dudelijk teggen aovver mekare, respecteer unze tekortkommingen.’t Inmekare vlechten van de gewone dingen geft mansleu en vrouwleu de beste kansen op een good gezamenlijk laeven op dizzen aardkloot.

Jan van der lende www.wentersplat.nl Wenterswiek

Kandidaten ezocht veur de titel: de ultieme oerinwonner van den mooien Achterhook  De’n Achterhooker.[van’t jaor]

 Ok veur de titel: Wentersieker van’t jaor.

De leu dee plat praot zult zich wal ens afvraogen ”ho geet ’t wieter met ‘t platpraoten en skrieven in de toekomst. Dan denk i’j wal ens waor blif de tied? Ok bunt d’r völle leu dee dan denkt ovver vieftig jaor is’t gebeurd met dialect; Maor denk ens ’n kere nao hoo’t eigenlijk bi’jow zelfs is begonnen? Vake hef dat al te maken met ow afkomst. De gewone leu, de echte Achterhookers hier in de naoberschappen en umringende plaatsen  hebt ’t van hoesoet eleert. Ze wisten neet baeter of dat dat hun spraoke was. De olde leu praoten plat, naobers, familie, enz. Zowat iederene dee’j  kenden. Maor kwam i’j op schole dan werd dat al’n betjen anders. Daor werd geacht da’j ’n betje Nederlands most leren praoten en “schrijven” helemaole. Ok a’j naor de pille mosten of naor de notaris of ’t gemeentehoes of zeekenhoes. Langzaam kwam i’j d’r achter dat d’r nog een andere taal werd gebroekt in Nederland. Maor daor hadden heel völle leu muite met. A’j dan wat older en wiezer werden [neet allemaole heur] wist i’j da’j met plat de wald neet rond konden kommen. Ze kiekt ow soms an en denkt ”wat spreekt hij of zij dan weer voor taal, we kunnen ze niet verstaan” Maor een betjen gewonen Achterhooker hef’t plat praoten in’t blood zitten en dröömt zelf’s in’t plat. En a’j argens anders bunt in den vrömde en i’j heurt plat praoten we’j gelieke waorat ze vandan komt. Dee komt oet Wenters of iets met een zachtere G out Dinxper. Ok Aaltens kö’j d’r oethalen. Lechtenvoords en Grols en Ruurls. Bi’j Deutichem en Zelhem klunk’t ok net weer anders. Hoo wieter a’j van hoes komt ho meer verschillen a’j heurt. Kommme wi’j bv in Twente of dee kant op he’j weer een heel ander accent. Ik zegge in den Achterhook he’w een echt dialect en in Twente een spraak gebrek. Maor d’r bunt no ok boetenlander dee plat praot. Ik ken Molukkers en Turken dee al jaoren hier in Wenters wont. Ze praot best wal een leuk stukje plat, a’t dat gin integreren is? Maor la’w effen bi’j de les blieven. Een rondjen Achterhook en a’j dan heurt hoovölle leu d’r nog dialect praot!!! En ok zeer völle jongeren, schoolblagen. Maor wee’t meeste plat praot bunt toch nog de boeren. En dee kunt d’r wat van. Maor ’t verschil in woord gebroek is enorm. In Wenters praot ze nog echt olderwets plat. Gin Nederlands woorden d’r tussen. Ik vraog mi’j dan ok wal ens af of ze dan wal Nederlands kunt praoten. Ze zul’t t ongetwiefeld kunnen maor verloochend hun afkomst nooit en ze schaamt zich d’r ok niks veur. ”T mooie is da’j leu treft dee gin plat kunt of wilt praoten maor t wal kunt verstaon. Das ok wal een grote groep. Maor als ze dan wat older wordt slup dat d’r heel langzaam in en wordt ’t plat praoten bi’j zulke leu ok meer. Eigenwiezen he’j ovveral. I’j hebt leu, potleu en batsen. Dat begriept jullie wal zonder wöörde. No is Wentersplat opzeuk naor een persoon dee voldut an de eisen wat is no “de Achterhooker” van vandaag’n dag. Waor mo’w an denken een boer met een riek, verweerd gezichte op’t arf? Of ’n boerinne hard metwarkend op de boerderi’je? Gewoon een arbeider dee naor’t wark geet? Dialect muzikant? Een gewone moderne jongere’n? Moderne hoesmooder. ’n Olden oppa of omma; Wee’t wet mag zeggen. Suggesties bunt altied welkom. Wi’j kunt een persoon gaon kiezen dee dan een jaor de titel kan en mag drägen Achterhooker van’t jaor. Wi’j gaot d’r wal vanoet dat den persoon plat mot praoten en hier ok in unzen mooien Achterhook wont. Wieters gin poespas want daor hold de meesten neet van. Ok de Weterswieker van’t jaor mot an de zelfde eisen voldoon!! We’j kandidaten of leu dee d’r veur in anmarking komt? Gef ze deur bi’j Wenters plat. I’j kriegt gin geld veur, wal de eer en roem da’j een trotsen Achterhooker bunt en dat ok oet dräg. Zelf……… .opgeffen bi’j  info @wentersplat.nl

Mien beste laezers, ’t ni’je jaor, 2010  is begonnen.

Ik kan zeen op de zide da’w ok völle bezookers oet bv Canada hebt momenteel. Wi’j bunt eneumt op de speciale zide van Vancouver, vandaor. Maor ok echt oet de hele wald. Colombia, Verenigde Arabische Emiraten, Chili, Australië, Amerika, Prussen, Singapore, Finland, maor ok België. Allemaole wet ze Wentersplat te vinden. De meesten komt echter gewoon oet den mooien Achterhook, zo’n 4000 stuks. plat mot blieven bestaon! Wi’j bunt bli’j met alle kiekers op de zide. De meeste leu kunt ’t verschil in’t plat wal heuren en wet waorat i’j ongeveer vandan komt. Dit jaor probere wi’j diverse zaken te beskrieven dee met ’t hedendaagse te maken hebt. De verhalen van vrogger zult ok sporadisch te laezen wezzen. ”T zal moeilijk wezzen um’t iederene naor’t zin te maken. Maor a’j suggesties hebt geerne !! Zoals owleu wet spölt de crisis nog volop. Over de hele wald. De rieken markt ’t toch neet. De leu warkt allemaole hard en bezuunigd waorat’t kan. En dan nog do ’wi’j’t neet good. Maor de leu zegt no zelf, meer ku’w neet doon. Wi’j zult zelf zeggen: minder geld naor t’boetenland en projecten dee allemaole in’t boetenland wordt opezet, militaire projecten gewoon stoppen. Kost uns als burger enorm völle geld. De crisis is begonnen deur dat Westerse landen oorlogen voert teggen landen dee niks hebt. Kost honderden miljoenen dollars per dag. Bange bunt ze veur een onzichtbaore teggenstander met een schepje in de hand. Ok leu dee miljoenen bezit en zelfs miljarden beslist offer wee wal wat krig en wee neet. Ze gaot ovver laeven en dood. Door is de democratie neet veur opezet. ’T systeem is zo deur eslagene dat de gewone leu niks meer te besteden hebt. A’j warkt betaal i’j zovölle belasting da’j neet genog meer hebt um een gewoon laeven te leiden. De leu in de westerse wereld word gewoon steeds armer en koopt dus niks meer um dat ze gin geld hebt. Voedsel banken in Nederland: Schande!! Alle leu dee warkeloos wordt kriegt steeds minder geld en als ze weer an’t wark mot verdeend ze zo slecht en waogt niks te zeggen anders vleegt i’j d’r weer oet; De bureaucratie in Nederland is ok verschrikkelijk. A’j een project wilt bouwen of iets verbouwen mo’j’t in tienvoud inleveren en mot d’r zomaor een tiental ambtenaren naor kieken dat ’t een heel jaor duurt veurda’j de eerste spade in de grond kunt zetten. Dan bunt de meeste bouwvakkers al in de WW. Warken tot 67? Laot ze eerst alle leu maor an’t wark helpen! Dat hold gin mense vol. Als de ovverheid op alle niveaus is gewoon sneller warken dan kump d’r een hele boel van de grond en geet de maatschapi’je weer an’’ t wark. Maor ze lusterd echt neet. Ovver de EEG la’w t maor neet hebben want dat bunt gewoon dictators net als vrogger allene no hebt ze haost gin teggenstand. Uns hebt ze nog nooit wat evraogt. Ok  de regering helpt allene de banken en grote warkgaevers. Jan met de pette kan gewoon zien hoes verkopen an de banken. Dee red zich dan wal met bonussen. Ok de provinciale politiek dut wat ze wilt. Lusterd ok nooit,geet altied teggen’t volk in, denk altied dat ze goedkoper kunt warken. Daordeur gaot weer een hoop bedrieve kapot umdat ze veur zeer weinig mot warken. Alle wark mot naor goedkope landen. Bazen ok met gaon aub, weghier endaor ok laeven en hier allene op vakantie kommem en dan weer ophoepelen; Dan plaatselijk ruziet ze ovver de leu hen in de media, maor ze vergaet de kiezers wat ze beloft hebt. Ok wordt alles steeds duurder wat de topsalarissen mot ovveral betaald worden. Mot Nederlanders dan eerst een daadewereldland worden? Wi’j zegt dat de leu totaal gin interesse meer hebt in de politiek. De olderen gaot nog stemmem um dat ze dat van hoes oet hebt metekreggene. Als dee generatie weg is? De jongeren hebt allange gin interesse meer in de politiek. Ze zit d’r allene veur zichzelf. La’w met zien allen de hande d’r onder zetten en anders gaon stemmen. De SP of anders de Pvv. Ze hebt wal een kere geliek da’w gast wordt in uns eigen land. D’r wilt neet veur niks zovölle leu weg hier!!Maor beste laezers hol de kop d’r bi’j en blief owzelf. Ovver een paar jaor is alles anders!! Unze kinderen denkt gelukkig al anders; Wentersplat dut neet an politiek maor zut wal völle, net als ow!

Winterdip

Ik kan maor èèn dingen zeggen a’j d’r last van hebt: Weg d’r met! Gef d’r neet an to. De dagen wordt korter, ’t blif lange duster. Slecht weer,dee akelige donkere dagen.Probeer de wald positief te blieven bekieken. De credit crisis lut wal ziene sporen nao her en der. Warkeloosheid, slecht veuroetzichten. Wat steet ow allemaole te wachten? Dizze ovverheid is bezig continu bezig umme dingen deur te drukken waorat gin mense veurstander van is. Langer warken? Laot ze eerst maor alle leu teggen een fatsoenlijke bane geffen. Onzinnige wind möll’n parken dee mooi wordt veurepraot maor d’r allene geld bi’j mot an onderhold en de opbrengst laege is. De management terreur in de zorg. De graaiers in de bedrieven. Onkosten vergoedingen dee net zo hoge bunt als ’t salaris van een gewonen arbeider. De leu wordt massaal ontlagen en kunt weer an’t wark veur een minimum loon waorat de darde wald umme lacht; Ok is bienao iederene teggen steeds meer regels dee uns deur de EU wordt opelegd. Uns is nooit evraogt wat wi’j als Nederlander d’r van vind. De EU is veur uns allene maor achteroetgang naor slechtere tieden. De Meeste landen gaot d’r in nivo op achteroet en de arme landen mot baeter worden. Da’s echt waor en wal good maor neet in vief jaor. Wi’j als Nederlanders hebt d’r deur generaties lange ovver edaone um te hebben wa’w no hebt. Dee anderen kriegt in 10 jaor annebaodene van uns geld. Wi’j maor betalen en ze haal uns de arbeid weg en de bedrieven. De bazen van de landen van de EU red zich zelf wal… I’j wet zelf wal wat d’r met bedoelt wordt. De politiek lusterd neet naor de jongeren, d’r is gin interesse meer veur politiek. Ze doot toch wal wat ze wilt.Maor waoroet besteet den winterdip dan?Langdurige vermuidheid, ne ovvermaotigen behoofte an slaop, lange slaopen en toch neet ’t geveul he’m da’j oet erust bunt. Somberheid,tonemmende klachten heufd en spierpiene en andere misère. D’r bunt völle meer leu met zon’ne winterdip a’j vermoed. Alles hef te maken met te weinig daglecht. D’r bunt teggenswoordig speciale lampen dee an kunt schaffen of huren. Dee luchten zorg dat ow biologische klokke minder van slag zult blieven. Ok ku’j völle zwaorder worden a’j in de zommer bunt deurda’j minder bewaegt. Ow lichaam hef dan extra an calorieriek aeten nödig. Ok hulp dee lichttherapie teggen een burnout, jetlag, adhd, slaopstoornissen. We’j wat hulp; ne olderwetsen kupken koffie, een good gesprek met geliekgezinden en ne kere flink met de voest op taofele slaon en zeggen no is’t afelopene. Volgende keer stemme wi’j anders  of helemaole neet meer. Dat is’t enige waorat de regering nog bange veur is! Laot ze maor bekieken wa’j ok doot ’t hulp toch neet, drink koffie geneet van ’t laeven. De tied wacht op gin mense,echt waor.

Succes en blieven lachen!

SUNTERKLAOS DEN GOOD HEILIG MAN

Mien beste kinderen,

Waor ik al jaoren bange veur bun,

is dat ’t laeven jullie gin tied meer gunt

umme te geneten van Nederlands mooiste,

oldste en bekendste traditie.

Bienao iederene hef in mi’j geleufd,

wet wee’k bunne, hoo’k d’r oetzee.

Ok da’k vake kadootjes brenge,

de kindere in spanning hol.

Deur de schossteen gao en met mien schimmel op’t dak,

de pieten met geveurlijke kapriolen en ok, met päkskes in de zak.

Alles veur‘tvermaak van de kindere,

word ‘k ovveral met open arme ontvangen,

ovveral verwelkomt met olderwetse Sunterklaos verskes

De roe wordt neet meer gebroekt,

d’r kump gin enkel mense meer in de zak

wantdaorin zit teggenswoordig peppernötten,

dee bunt d’r noo veur’t gemak

De schoo mag nog altied ezet worden

met voor veur t peerd en ne tekening

Ik luuster nog altied good naor de Sunterklaos verskes;

Ok al wo’khelemaole oetebuit op de televisie en in völle programma’s

en ok de kadootjes mot steeds groter en duurder;

bun’ken blief ‘k toch den olderwetsen Klaos

Too, luuster no ens good naor de olde leedkes, jullie waren tevraeden

met een bromtolle of ne poppe,

een letter van banket, cacao, marsepein, klaosmannekes,

de maone schient nog steeds deur de beume !

Kiek toch nog’s waorat dat olde gebroek no eigenlijk veur bedoeld was.

En begin bi’j’t begin. Een kinderhand is gauw evuld.

Maor waor t eigenlijk umme drait is de gezelligheid van de leu ondermekare,

Daor mag ik als goodheiligman een steentje an bi’jdraegen.

Um’tbetjen officieel te maken, dat do’k met alle plezeer, al tientallen jaoren weer.

Ieder jaor kom ik speciaal met miene knechte in’n stoomboot oet Spanje

naor dat kleine kolde kikkerlandje, steeds weer an.

Wi’j wordt dan ok groots onthaald !

Okbun’k nog altied bli’j met’n olderwets kinderfeest,

een old Hollandsen Sunterklaosaovond.

Effen alles vergaeten , veur groot en klein, dee dat nog’sgeerne wil

weer effen kind van oew oldeleu wezzen,

dansteet dan de tiednogweer efkes stil,

Net als vrogger!!

Met vrendelijke greute, 

SUNTERKLAOS

Sint Jan van der Lende, www.wentersplat.nl

Spookhuizen in Winterswijk ! 

Al jaren staan er in het buitengebied van Winterswijk vele oude boerderijen en landhuizen leeg. De laatste tijd is er weer beweging te zien. Ga gerust kijken. Het is echt zonde dat er zoveel boerderijen staan te verrotten, overal in de achterhoek  overigens. Maar ja..I

n Miste is het dit jaar toch raak met Halloween overigens. Oude trollen, demonen,verschrikkelijke gruwelijkheden en d’r kan van alles gaan gebeuren daar,waad u ! Niet dat er weer nieuwe bewoners zijn gaan wonen. Integendeel, bewoners uit lang vervlogen tijden zijn weer actief.

Tegenwoordig zouden we dat spoken noemen. Neem nou twee vervallen huizen aan de Misterweg in Miste. Zie de bijgevoegde foto’s die toevallig gemaakt zijn door een passant.

De meesten weten wel waar dat het is. De oude ruïne net voorbij de paardenmanege. Alleen de muren staan er nog. Een stormlamp brand er ‘s avonds vlak bij de staldeuren. Twee oude mensen lopen er rond te zoeken in ouderwets lange pyjama’s met een puntmuts. Allebeide hebben ze een windlicht met kaars aan. Ze zoeken naar iets dat ze al lang geleden zijn kwijtgeraakt bij een zwaar ongeval. Men kan het vast niet meer vinden en blijven ze waarschijnlijk altijd zoeken. Na 11 uur ’s avonds tot middernacht zijn ze vaak te zien.

Het is dan net alsof ze naar je zwaaien, maar als je te lang kijkt zijn ze zo weer uit het zicht!

Bij het grote huis net voorbij den Tappen zijn de meeste spoken waargenomen. Als je er ‘s avonds dicht langs fietst met een heldere maan en het is koud en mistig en het begint nog donkerder te worden wees dan op je hoede. Het zou zomaar kunnen zijn dat je het gevoel hebt dat er iemand dicht bij je in de buurt is. Dat kan de oude bewoner uit 1699 zijn! Oude boerenkiel aan, klompen aan die uit hetzelfde hout zijn gesneden als de klompen van onze heer Jezus. Deze oude Scholteboer wil nog steeds niet hebben dat er vreemden in de buurt van het huis komen. Zo ineens voel je een koude wind om je heen. Je ziet echter niets. Vaak is hij in het gezelschap van een deftige dame, rood kleed aan, lange grijze haren die aan zijn rechter zijde paradeert. Beiden soms ook op een groot Gelders paard, met een fakkel. Ook komen er geesten op bezoek  van het oude melaatsen kerkhof verderop in Miste. De hangeboom tegenover den Tappen deed dienst als een soort rechtbank en is nu het heilige verzamelpunt. De meesten geesten daar zijn ziek geweest. De oude Scholteboer is overigens door zijn knecht om het leven gebracht. Hij kon niet van de vrouw van zijn knecht afblijven. Het gruwen over zulke spoken doet velen er het zwijgen toe. Ook op de landkaarten staan zulke huizen niet meer getekend. Hoe kan dat? Ook op fietsroutes zijn de huizen niet in trek, men mijd ze. Ook de TomTom stuurt je niet langs de boerderijen, menwil daar geen pottenkijkers. Alles toeval?

Ook de geluiden die je er af en toe  hoort gaan je door merg en been. Het geloei van koeien en het geluid van een oude uil doen mensen echt enorm schrikken, je hart kan een keer extra overslaan! Ook de kleine kaarsjes die er branden in het hele duistere moeten je opvallen!

Ook bij het Halt, naast een bekend staekhouse ook in Miste waad een oude geest rond met een oude spoorpet en seinlamp en met een oud muziek instrument bij zich. Als de wind hard blaast hoor je muziek! Bloedstollende taferelen zijn er al te zien geweest volgens buurt bewoners die niet met naam genoemd willen worden. De koude rillingen lopen je over de rug, echt waar! Vraag het binnen maar, men kent het geheim, maar of ze het willen vertellen?

Er zou een oude vloek op rusten,en degene die het verder verteld…..!! Pas op dit is geen bijgeloof. Ook als je zwarte katten ziet maak maar helemaal aan dat je weg komt!!

Wie meer van deze mysteries weet, overal in de Achterhoek mag ze graag doorgeven

op info@wentersplat.nl.  Alvast vriendelijk bedankt namens de……………….;

Spookhuuze in Wenterswiek ! 

Ook te lezen in het Nederlands op  www.wentersplat.nl

Al jaoren staot d’r in’t boetengebied van Wenterswiek völle olde boerderi’jen en landhuuze läög. De leste tied is d’r  weer bewaeging in te zeene. Gao geröst  kieken. Zunde dat der  völle olde boerderi’jen staot te verrotten, ovveral in’ Achterhook,  maor ja…

In Miste is’t dit jaor toch raak met Halloween ovverrigens. Olde trollen, demonen, verschrikkelijke gruwelijkheden d’r kan van alles gaon gebeuren daor, waard ow!  Neet dat d’r weer leu in bunt kommen wonnen. Integgendeel, bewonners oet lang vervloggen tieden bunt weer actief. Teggenswoordig zol’n wi’j dat spoken neumen. Nem no twee vervallen wonten an de Misterweg in Miste. Zee bi’j gevoegde foto’s dee toevallig enomene bunt deur een passant; Iederene wet wal waorat dat bedoeld wordt. De olde ruïne vlak nao de peerdemanege, allene de muren staot d’r nog. Ne windlöchte brand d’r ‘s aovonds naost de nendeure. Twee olde leu loopt d’r rond te zeuken met  olderwetse witten nachthemde an met ne puntmutse. Beiden ne keerse an. Zeukend naor iets wat ze al lange gelaeden bunt  kwiet eraakt bi’j een zwaor ongeluk. Ze kunt’t vast neet vinden waorschienlijk en blieft altied zeuken. Nao 11 uur ’s aovonds, tot middernacht, bunt ze dan vake te zeene.’t Is net of ze naor ow zwaait, maor a’j te lange kiekt bunt ze ok zo oet’t zicht! Bi’j’ grootste hoes in de bochte veurbi’j’n Tappen bunt de meestespookeri’jen waor e’nommene. A’j d’r s’aovonds dichte langs fietst, ne heldere maone, en’t is een betje kold en mistig en’t begunt nog düsterder te worden, dan waad ow!! ’t Kan zomaor wezzen da’j t geveul hebt dat d’r immes naost ow in de buurte is! Dat kan den olden bewonner oet 1699 wezzen! Boerenkiel an, klompen , dee oet ’t zelfde holt bunt esnaedene as de klompen van unzen leeven Heer. Den olden Scholteboer wil nog altied neet dat d’r vrömden bi’j hoes komt. Zo inens veul i’j de iezige kolde, boezewind um ow hen. Maor i’j zeet gin mense. Vake is e vergezeld van een deftige dame, rood kleed, lange grieze heure, dee an ziene rechter ziede paradeert. Beiden soms op een groot Gelders peerd, met fakkel. Ok komt d’r geesten op bezuuk vanaf’t melaatsen karkhof wieterop in Miste. D’n hangeboom an de ovverkant bi’j’n Tappen waorat vrogger een soort rechtbanke was dut dienst als heilige samenkomst plaatse. De meesten geesten bunt zeek ewest. Den olden Scholteboer  is ovverrigens deur zienen knecht met een riek um’t laeven ebracht. Kon neet van de knecht ziene vrouwe afblieven; ’t Gruwen ovver zulke gespook dut menig mens d’r’t zwiegen to. Ok op de landkaarten staot de hoezen neet meer op anegovvene, ho kan dat? In fietsroutes bunt de hoeze angstvallig wegelaotene, men mijd ze; De TomTom leid ow neet langs ’t hoes, ze wilt d’r gin pottenkiekers? Alles toeval? Ok de geluuden dee’j af en to heurt gaot ow deur marg en been. De beeste, oelen en andere dieren geloeden  dut leu  echt schrikken, ow harte slöt un kere extra aovver. Ok de kleine löchtjes dee d’r brand, in’t pikke duster mot ow opvalle’n. Ok an’t halt, de spoorbane bi’j un staekhouse in Miste waad een olden geest rond met een spoorpette, ne olde seinlöcht en een olderwetsen muziek instrument. Als de wind d’r langes blos heur i’j de muziek! Bloodstollende taferelen bunt d’r al tezene west volgens buurtbewonners dee neet met name eneumt wilt worden. De kolde rillingen loopt ow aover de rugge, echt waor!! Vraog’t binnen maor, ze kent t geheim d’r van! Maor of ze ’t vertelt? D’r zol ne olden vleuke op staon veur wee’t wieter verklapt.... !! Pas op, dit is gin bi’geleuf!! A’j de zwatte katte zeet maak maor helemaole an da’j wegkomt!!

Wee meer ovver dizze mysteries wet, ovveral in d’n Achterhook  mag ze geerne deurgevven op info@wentersplat.nl       Alvast vrendelijk dank namens de ……………….;

‘Meddose’  boer zöch vrouwe 

Op de televisie he’w kunnen zeen dat d’r een programma is dat ok zo heet. Elke oetzending kiekt d’r zo’n twee miljoen leu op zundagaovond naor zo’n programma. ‘t is hartstikke mooi, a’j d’r van hold, echt waor daor stao’j versteld van!!

Heel völle leu kent wal een persoon dat eigenlijk ongewild vri’jgezel is. D’r wordt ok van alles probeert umme sommige manspersonen aan bepaalde vrouwleu te koppelen. Iederene probeert de vri’j gezellen wies te maken dat dee ene persoon heel good bi’j um of eur past.

Dezelfde hobby’s, interesse, oetgaonsgelaegenheid, miskiens wal dezelfde schole.

Hele gespreksaovenden wordt d’r an bestaed. Via msm of hyves wordt d’r foto’s rond estuurd. He’j’t al eheurd den is op den enz. Vergaet ’t mobieltje ok neet. Vake lukt ’t wal maor neet altied, d’r bunt d’r wat dee loopt net alles mis, ach wi’j zeet wal ho of’t geet;

Ok kunt bepaalde sporten veur mekare weggelegd wezzen. De ni’jsgierigheid naor mekare’s  doon en laoten is vaak een good beginpunt. Allene vraog i’j ow dan af waorumme komt ze mekare dan neet teggen of loopt mekare bv argens teggen’t lief.

Dat hef alles te maken met op de juste plaatse op de juste tied te wezzen. De èèn is um half elvene bi’j  een tente  met de kameräö op ‘t Weurden an een biertje de ander zit bi’j de concurrente an de andere kante koffie te leuten met vriendinnen.

Dan gaot ze naor een andere tente waorat ’t nog gezelliger is en drökker. Maor de tied geet ok wieter en zo’n laevens stijl kan oet de hand lopen. Kiek maor ‘ns naor een bekend café in Meddo. Daor zit völle vri’j gezellen en la’w uns dan netjes oetdrukken” de eeuwig vri’j gezellen bar”. Dat is een mooie oetkomste veur de mansleu dee’t eigenlijk wal an de vrouwe wilt maor d’r dan ok ginne kan vinden of kriegen. ’t Schelt maor weinig of de opnames veur t’ programma boer zöch vrouwe  waren op locatie in Meddo openomene. Jongens met een kaste van een hoes, alles veurmekare, maor…ze kunt de ware neet vinden. La’w eerlijk wezzen, de vrouwleu komt echt neet in’t café. Ze wordt van alle kanten ekeurde en bekekkene en met de ogen opevraetene. Maor wat heel völle mansleu vergaet is dat de vrouwleu een völ starker reuk orgaan hebt dan de andere partij’je. Ze kunt dus neet stiekem een whisky drinken en dan een breezer en dan heel völle pilsjes. Gegarandeerd da’j deur de mande valt. De kaerls wordt dan vervelend en wilt indruk maken bi’j de vrouwen. Maor met een hoop drank op maak i’j echt gin vrienden. Dan zegt ze gauw daor he’j den zoeperd ok! altied laveloos en zut meer in de flesse dan in een vrouwe. Ok kunt ze ens proberen dee boerenlucht dee sommigen bi’j zich hebt weg te warken. Neet alle boeren roekt heur, das neet waor. Maor dat wegwarken lukt neet met alcohol. Owzelf ku’j wal benevelen, maor ’t andere geslacht echt neet. Dan ’t biljart. Vrogger een spel met ballen en een keu. Dat is veur de meesten oet de tied. Ok’t kaarten wordt minder. Vrouwen bunt meer op’t oeterlijk en zeet d’r graag netjes en verzorgd oet! Gef gerüst een compliment, schaam ow neet daorveur. Trek moderne klere an praot netjes en luster veural wat de vrouw’s persoon te vertellen hef. Ze praot no èènmaole geerne en a’j net doot of i’j dan lustert he’j al de helfte ewonne!! De ovverheid wil de jongeren  verbieden um alcohol op jonge leeftied te nuttigen. Ze wilt bi’j de oetgaons gelegenheden, zodra a’j een stap naor boeten zet ow op een piepken laoten blaozen en dan ku’j ow legitimeren en a’j dan te völle op hebt ga i’j veur de biele. Maor dan komt de zoepketen weer terugge, eigenlijk waren ze nog neet ens weg en wal in gebroek eblevene. Indrinken zal altied wal lukken,maor pas wal op met de hoeveelheid, en als ’t oet de hand dreigt te lopen zeg d’r gerust wat van, dat geft niks, schaam ow d’r neet veur.

Elk weekend laes i’j weer in de krante, let maor ens op, gepakt met zovölle promillage, beginnend bestuurder…let op mekare

Ovver dee drank ketens hier in Wenters schrief wi’j de volgende kere wal.

Ojao vri’j gezellen ku’j opgeffen bi’j.

 www.wentersplat.nl

Unzen Achterhook hef’t 

In unzen mooien Achterhook is’t goot vertoeven. Veural nao de volksfeesten.

A’j’t good bekiekt is’t hier nog neet zo slecht neet. Wi’j wont met uns allen in een zeer mooien streek. Mooie greune bossen, heldere baeken, glooiende landschappen, goeie waegen. Meestal vrendelijke leu. Alles is hier gemeudelijker dan in t westen van’t land. Ruumte smoort d’n drökten. Stilte geft rüst. Wi’j mot d’r neet an denken. Stel ow veur. I’j mot naor de rampstad naor een vleegveld. Gao ‘j ok op vakantie of mot d’r ene ophalen. A’j weggaot thuus kom i’j gegarandeerd in de file te staon. Ontzettend drök onderweg. Allemaole gestreste leu. Vingers opstaeken. Afsnieden enz. Dan kom nao een paar uur I’j op ’t vleegveld. I’j betaald ow schael an parkeergeld. Mot een kilomaeter lopen um bij de reizigers te kommen. Onderweg nog een bröödje aeten of zo. Ik schrok mi’j dood. Zo’n groot bedrag. Ik zei nog ik hebbe d’n helen toko neet kocht alleen maor een bröödje! Koffie meneel ?Ok al zo’n astronomisch bedrag. En zonder sökker en een reuriezer en in een plastic beker nog wal. Ik wolle wat vraogen in gewoon Nederlands. Dus spraek ik een netjes oetzeeenden man an. Den kon mien neet verstaon!!

En dat in mienen eigen land.

Effen wieter weer proberen. In mien beste Nederlands vraog ik waor de wc wazzen.

Den besten man stamelden wat in ’t half boetenlands Nederlands en wees mi’j de goeie kante op.1 euro. Ondertussen was ik al een anderhalf uur op dat vleegveld. De Taxi’s reden af en an. Maor ik zooge ginnen enkelen Nederlander rieden met een taxi.’t Wazzen allemaole Medelanders. Dat zegt mi’j genog. De Vleegmachienes oet Verweggistan had ontzend völle vertraging.’t Volk leep af en an. Ovveral lagen d’r van dee keels met lange baorden te slaopen en met een winkelwagentje en met tassen met slaopzäkke. Nao 4 uur vertraging kwam t vliegtuug d’r endelijke an. de koffers mosten allemaole op drugs controleert word’n. Nojao a’t ze ow in Nederland pakt krieg i’j Door maor een lichte straf veur en wiest ze met ’t vingertje en zegt ze:Dat mag je niet weerdoen hoor,foei toch meneer !! Politie en Marechaussee genog aanwezig. Dat wal.

Wi’j terugge lopen met de bezookers. Wi’j werden onderweg dree keer anehol’n en controleert op verboden wapens en wet ik wat veur grei. Ok werden wi’j veer keer anesprokene deur van dee leu dee geen geld hadden of zo. bedelaars of zwarvers. Dee he’j in Wenterswiek en Doetinchem ok lopen. Van deezelde figuren. Bi’j de parkeerkelder mos ik afraekenen umme d’r oet te kommen. Ik kreege zowat een beroerte! wat een bedrag! daor kon ik de tank van de auto haoste vol van tanken. Trug weg nog effen naor unze hoofdstad. Ok daor stonden wi’j weer in de file. Dan maor de auto parkeren bi’j een station umme een treinkaartje te kopen. Daor mosten wi’j ok al betalen veur’t parkeren. Kom I’j bi’j de automaat van de trein maatschappij zit d’r een papeerken an dat de dag d’r veur een skim apparaat veur dé kaartjes automaat hef ezetene en dizzen boeten warking was. Dan maor in d’n trein een kaartje kopen. Wi’j konden neet ens de trein inkommen, Zo drök. Nog maor een trein ewacht. Daor ko’w met Gods gratie net bi’j in. Wat een rot herrie in d’n trein. Allemaole opschüttelingen.

Ze wazzen haost allemaole an’t bellen dat ze naor schole mosten en dat de treinen vertragingen hadden. Dat was wereld ni’js. Kom i’j in de hoofdstad an. Parkeer maeters met auto’s dee allemaole een bekeuring hadden. Ok zakkenrollers. Hände bi’j de knippe en op’n toeten,anders bu’j ow geld zo kwiet! Ok he’w ezene dat d’r nog een straot beroving was. Da’s wal mooi umme te zeeën.”t leek de serie van New York police. Met sirenes,wal zag alleen iets donkerdere Nederlanders. Ik dacht bun ik no wal in unze hoofdstad of zit ik argens in een vakantieland dichte bi’j de evenaar. Ok bi’j de politie.  Alleen’t Amsterdamse spraak accent was nog te herkennen .Maor dan met een Arabische tongval. Nau’w jao wi’j komt maor oet de Achterhook. Alles was d’r schreeuwend duur. straotmuzikanten. Ovveral volk um ow hen.’t was wal een kere wat anders. En starvens drök. Mooi wark, mensen kieken op terrassen. Effen epraot met een oldwetsen Mokumer. Mos ok betalen veur ziene parkeerplaatse bi’j zien schreeuwend dure rietjeshoes. Had niks te makken. Dronk allene een pikketanissie met sokker op klaor lechtendag. Later weer terugge naor de trein. Weer bomvol. Geen Nederlands te verstaon. Kom i’j terugge bi’j de auto’s waren de maor een paar open ebrokkene en dree met een wielklemme. Dat kö’j zeen an’t glas en een paar junkies dee ze hadden opepakt. Mooie navigatie apparatuur en radio’s te koop ,”voor weinig” zeiden ze nog. La’w maor neet done. Trugge naor de Achterhook. Weer in ’t spits uur. Een file van 10 km op de A1 .’t  Hef effen eduurd, maor wi’j bunt weer terugge ekommene van de wereldreize naar Amsterdam. Tientallen euro’s armer en waarschijnlijk nog wat bekeuringen in’t verscheet. De spanning van een dagje naor t’westen zulle wi’j neet gauw vergaeten. Gelukkig kwamen de verkeersborden met de namen van unze mooien Achterhookse gemeenten weer in beeld. De umgeving werd weer greuner. De boeren zeiden en zwaaiden  weer gooiendag. Nargens gin file. Stonk d’r allene naor mest.’t Stoof d’r wat van een vaezekuttels op de zandwaegen. De hoonder leepen los bi’j de boeren. De koeien keken uns aetend an. Wi’j reden deur naor hoes en daor praoten ze weer gewoon plat. Daor bu’w met opegruid hier in de streek. Dus van hier oet zol’n wi’j zeggen:zomin muggelijk naor t westen. Blief maor hier en a’j op vakantie wilt ,bunt hier in de buurte genog campings en hotels waor a’j rustig kunt vertoeven. Wi’j wieter weg dan go’j maor naor de vliegvelden hier in de buurte.

Neet zo groot. völle service, vrendelijke leu, goedkope parkeerplaatsen waorat de auto kan blieven staon. Um uns hen,de glooiende mooien  Achterhook met unze bewonners. Ruumte smoort de drökte .stilte geft röst. Maor veur de jeugd mot ‘d’r meer te done wezzen ander hebt ze hier gin toekomst en wark. Van allene greun en mooi ku’j neet laeven. Maor dat mot ze zelf maor zeen. De beeste en maïs heurt no ëënmaole in unzen  mooien Achterhook. Den Achterhook hef’t, echt waor. 

www.wentersplat.nl

Volksfeest: geslaagd !

Beste Winterswiekers.

Dit jaor hebt de meeste leu  zelf kun’n metmake’n en ervaren dat’t een goeie beslissing is ewest um’t geheel naor t centrum van’t dorp te verplaatsen. De sfeer was bi’jnao ovveral gezellig, ’t feest geruis was ovverweldigend, ’t weer warken grotendeels met, op een paar flinke bu’jen nao dan. Ovver ’t bloemen corso: ’t was geweldig umme te zeen en prachtig mooi. Maor ’t was volgens völle jongeren te stille tussen de wagens deur. D’r mot iets meer tussen zitten, wat dat ok zal wezzen. Kiek maor in Lechtenvoorde. De grote tente op de markt was een mooi middelpunt. Enig naodeel was da’j met de schone an de vloere bleven vastplakken. De muziekcorpsen kwamen good binnen en ok de priesoetreiking ging toch prima. Alles good te ovverzeen en te heuren [helaas veur de omwonnenden,maor jao ….].

Ok de verspreiding van de muziek tenten, aet en drink gelaegenheden was good veurbereid en zeker ovver naoedacht. Veur ieder wat wils van hardcore tot metallica tot een olderwets tirolerbändje of ne gewone band. I’j konden deur drökte hen en tussen de leu deur van de ene kante van’t darp naor de andere kante. en daor tussen  stonden de karmisleu.

Bedankt veur oew inzet en organisatie allemaole .

De muziekcorpsen, wagenbouwers,gemeente, bestuur van’t  volksfeest, kinderspöll’n, brandweer,horeca,beveiliging, verkeers vri’j hol’n van’t centrum; Wi’j zol’n zeggen :volgend jaor weer zo !!

Jan van der Lende

VZ en praekebuul stichting  www.wentersplat.nl

Griep explosie of pandemie hetze, ok in den Achterhook!

In de krant he’w kunnen laezen da’w nao de vakantie d’r allemaole angaot geleuven. Veur een hoop jongeleu dee denkt wat he’k daor met te maken? Op zich helemaole niks.

Want waor praot wi’j aover? De Mexicaanse griep dee d’r ankump zetten. Volgens de leste berichten bunt d’r noo achtduzend leu zeek en is d’r helaas ene an estorven. De meest kwetsbaore groep zol’n de jongeren wezzen. Dee hebt van nature oet nog ginnen weerstand opebouwt. Kump d’r dan gin maatregel um daor iets teggen te doon? Ze kunt teggenwoordig van alles op computer en met ’t mobieltje. Kunt ze neet een alarm of bericht deur geffen als d’r ne jongeren zeek is en dizze persoon in kwestie nargens naor een oetgaonsgelegenheid zol’n motten laoten gaon? Zo ku’j toch ne besmetting veurkomm’n? zee’j ow al bi’j ne disco staon of back too eighties,de Radstake, de Achterhook Arena en i’j mugt d’r neet in umdat ze ow name op een lieste hebt staon da’j zeek bunt;’t mot toch neet gekker word’n hier in ’n Achterhook. Misschien ku’j naor een speciale poli waor a’j dan terechte kunt umme te laoten opmêten wa’j veur Mexicaanse verschienselen a’j hebt. Dan bedoelle wi’j gin sombrero en een gitaar en een bolknak in’t heuft, maor wal lichte verhoging tot 40”graden koorts, spierpiene, zweiten en ow gewoon ellendig veulen. Maor a’j dat gewoon een betje oetzeekt en i’j neet slechter word Ku’j gewoon doon wa’j wilt.

Gin mondkapkes opzetten,gewoon hande schudden,mekare umhelzen en blieven praoten. De bacillen dee dat virus veroorzaakt bunt zo klein da’jm onder de microscoop neet ens zeet. A’j vergliekt met een sokker korrel zol dizzen zo groot wezzen als en steen van 200 meter lang. Dus teggen hol’n kö’j’m toch neet. A’j’t he’m zult krie’j’m toch wal den Mexicaans griep.

D’r zal wal een aparten poli argens komm’n waor a’j ow veur tied kunt laoten inenten. Dan blieft de besmettingen wal oet, zegt ze. Of dat geneesmiddel tamiflu dan ok warkt wet ze nog gin ens. Maor la’w veuropstell’n dat d’r deur de jaoren hen alzovölle griepvirussen bunt ewest dat de hele wald allange oetestorvene zol wezzen. Griep is neet iets van no. Ze kunt allene alles baetter onderzeuken. Maor als de jongeren dan ‘s aovonds naor zo’n poli hen zoll’n gaon laot ze dan een ende wieterop een mooi’n groten oetgaonsgelegenheid neerzetten met völle zalen waorat iedere naor ziene eigen soort muziek kan lusteren of dansen. En a’j d’r niks meer anvind dan naor een andere zale hen waor at wat anders te belusteren völt. Daor kö’j ow dan teggen een redelijken pries ’t medicijn deur ’t drinken hen done eventueel. A’j’t maor binnen kriegt. Gin piepkes blaozerié’je of i’j thoes al wat edronkene hebt en nuchter bunt enzovoort. Dat innem systeem mot ze maor op ’t industrie terrein neerzetten. Neet bi’j zeekenhoes,dat is te geveurlijk. Als  jongeren een disco of iets wilt duurt jaoren veur da’j’t überhaupt veur mekare kriegt, wordt zonne’n poli binnen een waeke neer ezet. Dan kan inens alles. Ik wil allene zeggen teggen unze politieke leiders of lijders, luster baeter naor ow mensen, dan ’krieg i’j ok wat terugge en dat drukt zich oet in minder criminaliteit en agressie en dus minder leu naor de rechter. Gef de mensen iets meer geld dee dat echt nödig hebt en de krediet crisis lost zich wal weer op. Dan  kunt de jongeren ok een gezonde bane kriegen , of wieter studeren. Veur een hoop “directeuren van flut bedrieven dee zich zelf heel belangriek vind, minder salaris,dee kriegt tevölle geld veur’t niksdoon, en sowieso gin bonussen van tonnen!!

 Blief laezen op www.wentersplat.nl  want wi’j pakt de zittende orde no gewoon an en zegt d’r wat van. Anders lusterd ze toch neet naor de jeugd. De meesten vergaet dat ze zelf jong bunt ewest en schrieft iederene veur ho ze laeven mot.

Jongeleu van no bunt olde leu van later, oldeleu bunt jonge leu van vrogger.

T’is maor da’j’t wet! Tokken wekke

Jan van der Lende

Beste laezers van Wentersplat,

‘t is no proemen tied,vrouwen blood handel dood.

‘T wil ok wal zeggen da’t  vakantie tied is.

Wi’j, de leu achter Wentersplat hold ok een betjen vakantie.

En dat he’w ok verdeend nao un half jaor hard sappeln.

Noa de vakantie wille wi’j ’t èèn en ander anpassen.

Ok is’t de bedoeling dat d’r spraekwöörde d’r bi’j op komt te staon.

Eigenlijk wille wi’j de zide nog wat mooier en laesbaorder maken.

Ok veur de jongeren. Dee koopt helaas gin dialect beuke meer.

Wi’j als Wentersplat kunt’t dialect deurgeffen via internet.

Kunt ze un betje laeren plat praoten en schrieven.

A’j suggesties hebt um dinge aeventuel te plaatsen stuur dan

ow bericht naor info@wentersplat.nl.  Dan kunne wi’j in’t bestuur

ovverleggen wat te done. Ok wieters oet den mooien Achterhook dus!

Tot zowiet ‘t ni’js van en oet Wenters.

Wi’j wenst iederene een fijne vakantie too en zoals wi’j vake zegt:

Tokken waeke, ajuus, tot nao de vakantie, dan zette wi’j d’r weer

Ni’j spil bi’j op! Blief kieken, i’j zeet vanzelfs dat d’r wat op steed!!

Bedankt veur ow andacht, zegt‘ t voort, zegt ’t voort  !! 

Bestuur Wentersplat.

Bruggen springen in Wenters !!

De leste tied heur en zee’j d’r genog van op de televisie en in de krante.

Jongeleu dee d’r een sport van maakt um van een brugge in ’t kolde water te springen.

Afgelopen waeke was’ t zelfs  zowiet in Wenters !! . Duutse jongeren dee vanaf een brugge an de Kottenseweg naor beneden wollen springen. Ze bleken van een zeer gezellige disco op een camping in de Brinkheurne te kommen. Ze hadden wal zeer depe in’t glas ekekkene. Ze konden dus neet zeen of’t water depe genog was um überhaupt zoiets doms te done in Wenterswiek. Drok bleek’t onderweg wal te wezzen. Völle Winterswiekse  jongeren gaot naor de disco in de Brinkheurne umdat d’r nog steeds gin fatsoenlijke grote disco in’t dorp Wenters is. Nog steeds neet, helaas, waor blif  dat ding dan? Laot iedere ens samen de köppe bi’j mekare staekken !!

In de Prûsse is’t al in sommige deelstaten al de hoofdvakantie.”mooie weer kump d’r in ieder geval wal an.

Gelukkig wazzen d’r een stel jonge leu oet Wenters dee’t heufd d’r bi’j hadden bi’j ‘t brugge springen en de gestoorden op andere gedachten konden brengen. A’j dat hier doot braek i’j gegarandeerd de nakke. Wi’j kunt èèn ding wal stellen hier: Spring van gin ene brugge hier in de gemeente, want nargens is’t water depe genog !! Wal ku’j dat done in Hilgelo en in de toekomst in’t gerenoveerde zwembad an de badweg alhier. Ok de mooie holten brugge op de “Scholtenbrugge”is d’r absoluut neet geschikt veur. Waorumme loopt daor eigenlijk ginne Zwitserse koeien, of andere mooie beeste als een soort publiekstrekker,als Winkiestad d’r neet is? De schaopsherder met ziene schäöpe löp d’r ok wal ens[en meer bekende schäöpe, oeps echte Winterswiekers dus. Spoorbruggen hebbe wi’j hier  gelukkig ok neet. Ok hebbe wij hier nog steeds gin echte grote disco. De jongeren dee oetgaot pakt meestal thoes met mekare wat drankjes en völle bier en dan met de trein of anders naor Varsseveld. Ok naor Grolle gaot d’r heel wat hen. De disco in Dinxper is weer te wiet umme met openbaar vervoer te kommen.

Ok Dika is wiet weg. Wal mot Lechtenvoorde een mooi stel nieuwe  gezellige kroegen  hebben. Ok een mooi ni’j centrum, met gezelligheid is doar wal troef. Wenters mag ginne oldbollige spookstad worden. Kiek maor naor de markt waor geregeld wat te done is. Ok op de markt hier in Wenters is no geregeld veur de jeugd wat te done. Hollandse hits bv, maor dan zonder vechtparti’jen? Evenementen op de markt bunt heel mooi, maor waor kump no de muziekkoepel of is den allene veur muziekkorpsen en neet te gebroeken veur andere muziek evenementen? Da’s heel mooi met good weer, maor waor blif iedere als’t  raegent ? Dan mot d’r geld  bi’j !! Ok ‘t Tafelberg festival is een good veurbeeld hoo’t wal kan hier. Met mekare ku’j d’r iets van maken. De organisatoren allemaole en de jongeren.

t’Enigste wa’j neet in de hände hebt is’t weer. Daor schort ’t nog wal ens an.

“t Ovverige kan in ovverleg met de organisatie of met bv behulp van wetholdersof politieke partieën. Maor laot ow als jongere wal heuren bi’j de gemeente. Maak een collectief: “Samen bu’w stark” en nöl neet altied op anderen. Kom d’r met veur’n draod. Burgemeister van Beem kan ow jongeren te woord staon, a’j t um maor laot wetten!!

Ik zol zeggen : to’ken wekke,

Stickers met opschrift ; Wi’j praot plat , i’j ok?

Kö’j bestellen bi’j   www.wentersplat.nl   Wal doon hè !!

Laes alles nog ens nao in de column van

Jan van der Lende  praekebuul en ziene draodnägels

Geboren: Ni’j gemeentehoes zonder jonge olders

Gemeente en inwonners: gefeliciteerd met uns ni’je gemeente kantoor!!

Mooi dat ’t vri’jdagmeddag endelijks zowiet was.’t Ni’je gemeentekantoor werd eopend deur een  staatssecretaris en de burgemeister. Waorumme gin bekende Winterswiekers of jongeren dee d’r alles met te maken hadden ?

‘T zut d’r good oet. Van boeten net een vesting van binnen een echt paleis. ‘t Mot nog gruien in alle opzichte. Dat duurt nog wal effen. Gef ze de tied.

D’r zult best nog wal wat problemen kommen. Maor dat gebeurd völle met pas geborenen.’t Zat al heel lange in de planning.

De normale tied van drägen is 9 maond. Dizze verachting duurde misschien in totaal wal 20 jaor.

Maor dan he’j ok wat. Alles kost geld, ok dit ni’je gemeentehoes.

D’r worden deur de media de hele tied op ‘t  stadskantoor eduud. Maor Wenters is en zal nooit een stad worden en blif een gewoon mooi dorp met ziene geweldig mooie buurtschappen. De umgeving mot nog anepast worden. Maor alles op zien tied en als hele plan en de umgeving klaor bunt he’j ok wat. Dat had al 10 jaor gelèden motten gebeuren en was’t alles al zowiet ewest. Maor ja, had ik en wol ik is……

Heel völle leu wazzen bi’j de opening. Ok heel leu dee d’r met te maken hebt ehad wazzen d’r neet. Ho d’r oetennödigt is hef gin zinnig mense naor ekekkene. Maor zo geet ’t heel vake met dinge. Alles wordt klakkeloos veur leef enômenne neet allene in Wenters maor ovveral in den mooien Achterhook. Binnen allemaole mooie warkkamers waor t lecht vanzelfs angeet a’j bewaegt.

Dan zalt in sommige kamers wal nacht blieven wee wet wat ze oetspookt….

‘t Wark zal wieters wal good gaon,daor he’w natuurlijk gin inzicht in.

Wee warkt maakt fouten en ’t duurt wal arg lange met regels soms………

I’j konden van alles vraogen en ok veurlichting kriegen over eigenlijk alles wat de gemeente dut. Folders kriegen enz. ovver plannen praoten dee ‘d’r ankomt. Boeten wazzen d’r demonstraties. Ok veur een dreugje en een natje was good ezorgd. Ovveral koffie apparaten, ginne koffie juffrouw meer?  Maor de opkomst was good de zaoterdag d’r nao, ruum 2500 bezeûkers is een mooi aantal. Iederene had de kans umme te kieken. Toch leed de jeugd ’t een betje afwetten. Wat brech de toekomst als ze zelf ens aan politiek gaot done? Wordt d’r dan wal elusterd naor de wat oldere jeugd, zoals ze dan zelf misschien ooit zult wezzen? No hef de jeugd neet zo völle op met dat ambtelijk gebeuren,behalve als ze zelf an de veter ezaetene wordt,dan wal. Dus jeugdigen kom gerust ens praoten met de gemeente of anderen a’j problemen of vraogen hebt. Neûl neet ovveral teggen maor kom d’r ens echt met veur d’n draod. Dan kan de gemeente of de leu dee d’r wat met te maken hebt iets veur ow doon. Jullie kunt altied kieken op de zide van de gemeente of politieke partijen,ze helpt ow geerne,echt waor,meld ow.

Ok bi’j de brandweer zeukt ze nog jongeren,dee mekare helpt in noodgevallen.

Met vrendelijke greute,

www.wentersplat.nl

Kasmisse

Veur völle leu betekend kasmisse een paar vri’je dagen. Lekker niksen en gezellig met anderen de tied deurbrengen. Natuurlijk heurd daor wal een kasboom bi’j met völle blingbling. Alles in’t hoes is teggenwoordig ok mooi versierd. Daor we’j zelf wal wat daor met bedoeld word. A’j deur Wenters loopt zee’j eigenlijk ho mooi Wenters is. Wi’j hebt niks te klagen offer ’t winkel aanbod. Ze spraekt dan ok van mooi Wenterswiek. Alle soorten anbod he’w hier. bedenkt ’t maor en d’r is wal argens een winkel den’t hef.

Neet  van dee hele grote winkels, maor gewone gezellige winkels waor a’j zo in en oet loopt. Met kasmisse is’t altied arg gezellig. De leu dee in de winkels staot doot d’r van alles an um’t maor zo gezellig muggelijk te maken. Ovveral ku’j oet aeten. Ok de Prussen komt massaal naor Wenters,“Nur für die gezelligheid und das knusse stadschen”.”Ein veredelde bütterfart wie vrogger”De meeste geleuvigen wet wal waor de kast vandan kump. Zol’n al dee leu in de winkels dat ok wetten?

Van olds her werd d’r op scholen en thoes met de kast veur elézene oet de biebel.”t kast verhaal van Jozef en Maria en’t kindje Jezus. Als hoogte punt gingen hele families naor de nachtmis. De karken puulden oet. Kold in de karken, geschoevel van de veute, kraken van’t kark- bänkske. De saamheurigheid was eigenlijk ’t belangriekste veur völle leu.”t verhaal van de geboorte van Jezus Christus wordt dan altied verteld. Jozef en Maria woll’n in Bethlehem  wonnen en kregen een kindje. Ze  gingen op weg met een ezzel.

Ze konden d’r neet kommen en onderweg ovvernachten ze in een kolde herberg. Daor hadden ze een rustplaatse. In de stal met kribbe werd dus Jezus geboren. Den zol later wonderen verrichten. Dree wiezen oet ’t oosten[hoo kan’t].kwamen op Bethlehem af en daor waor een grote fonkelende sterre bovven hing, daor mosten ze wezzen.

Later hebt ze van den dag de eerst kasdag emaakt. Natuurlijk bunt d’r hele verhalen ovver de kasmisse. Iederene hef zienen eigen verhaal daor ovver. Dee ku’w neet allemaole opschrieven. De 2^e kastdag hebt ze d’r later bi’j anneplakt. Waor kump dan de kasboom vandan dan? Al lange veur de geboorte van Jezus werd d’r een greunen spar versierd met sterren, zunnen en maonen. D’r werd echt van alles inehangene um de vruchtbaarheid an te tonen. Was d’r ene maole een kind geboren werd d’r symbolisch een beumke bi’j ezet. Dat do’w ok met de ooievaar en ne boggen zetten. Vandaor unzen kasboom. Ok later dienden de versierselen dee meestal blonken, veural um de boze geesten an te trekken. Dee zol’n dan neet in hoes kommen maor in de versierde ballen en daor dus nooit meer oet kunnen kommen. Teggenwoordig beeld de leu dat massaal oet met kasverlichting, maor dan ok echt ovveral, als’t maor blunk .Maor d’r bunt natuurlijk meerdere versies van.

Wal zee’j teggenwoordig völle laevende kasstallen. Ene d’r van is van toneel vereniging Ni’j laeven oet Huppel/Henxel. Dee maakt een kasstal op ware grote en met echte dieren. Geweldig mooi. Ku’j ow een betje inlaeven hoo dat zol waen ewest. Mo’j maor ens gaon kieken. Wist i’j dat de piek op de boom trouwens naor de ster oet Bethlehem verwis?

Ikke neet! Bijna iederene wil geerne een witte kast en schaatsen,maor dat ku’j op de markt. Daor hef de ABH city vereniging weer een geweldig mooie iesbane maakt.

Vrogger deden wi’j dat op ’n Schooten, veuran in’t mooie Woold, en later an de Wooldseweg. En no go’w bi’j Hannink naost, als maor frus,of op’t Hilgelo natuurlijk.

De kasman is later d’r bi’j ekommene veur de commercie, den kump oet Finland. Met ziene rendieren trok hé de hele wald ovver umme ,net als Sunterklaos cadeaus rond te brengen. Al met al een gezelligen tied,behalve a’j  deur umstandigheden allene bunt,dan kunt zulke dagen ok wal een crime wezzen.

Wi’j van Wentersplat wenst ow een fijne kastdagen en een gelukkig ni’j jaor alvast.

Wat doot naobers

Van olds her he’j in Wenterswiek net als ovveral in de mooien buurschappen en Achterhook, naoberschap. Wi’j zult proberen oet te leggen wat dat veur olde volksgebroeken bunt. Sommigen tradities bunt d’r al heel lange, dee bunt deur egovene van generatie op generatie um dat dat altied al zo ewest is. Ok olde tradities bunt natuurlijk belangriek. Mekare helpen en steunen, d’r gewoon wezzen in de buurte als’t nödig is. Dit gebeurden völle met bli’je dingen zoals geboorten, waor a’j  baokster kon spöllen, zorgen dat de kraom good verleep. Maor ok als d’r een naober naor de grove ebracht most worden, bv ’t afleggen en de treurige bosschop most rondbrengen.’t Drägen met de mansleu. Kiste maken. A’j wiet achteraf wonnen was ie’j wal afhankelijk van wat hulpe. A’j drok wazzen op’t land met ’t oogsten, höjen of a’j wat mosten slachten kwam de naober wal helpen. Maor andersumme gebeurden dat ok, dan worden ok verwacht da’j zelf ok kwammen. Ok de pille kwam neet vake. A’j ’n dag wegmost naor elders of alhier.D’r werd eerst in de naoberschap evröögt  of de veur leu wat konden doon. Dee hadden ok hun eigen wark. Hoo mo’j d’r met an? ie’j hadden ginnen telefoon den a’j effen konden pakken. A’j naor darp mosten ging i’j lopen of met de daleträder. Later was’t makkelijk da’j n auto hadden

Met’t peerd ging ok of met peerd en wagen. De naobers regelden eigenlijk alles met mekare. Zo was’t altied ewest. Ok a’j nie’j in de naoberschap wazzen kwamen de naobers een boggen zetten, daor begunt met. Den mos nat emaakt word’ne. Dit mos volgens traditie wal met een visite geffen beginnen.

Anders horen ie’j d’r neet bi’j!, Ojevaar of broedlachte, alles werd e’viert. Als maor met boeren gezelligheid te maken had en naoberhölpe.

Door veulden ie’j ow verwant met , verbonden een betje.

Bi’j naobers wiste iederene ho wiet at de naoberschap reeken.

Den wal, tot  daor, den heurt bi’j een andere naoberschap, dat

wet de meeste leu wal. Ok hadden de leu de name van de boerderie’je.

Dan praotn  ze over leu, ze wisten soms neet ens hoo of ze heten.

Dit bunt de beginselen van de naoberschap. De ovverige tradities probere wi’j wieter op te beschrieven. Dat zee’j nog wal.